Amerika'ya çark ettiren 10 neden

[YukseLL]

Bush yönetiminin politikaları çerçevesinde, Türkiye’nin operasyonu açıkça engelleniyordu.. Sonra her şey bir anda değişti ve ABD çark etti. Uzmanlara göre 10 nedeni var:

Oysa... ‘Komplo teorisyenleri’ açısından her şey yolunda görünüyordu... Türkiye 1 Mart Tezkeresi olayını yaratmış, yanıtını Süleymaniye’deki ‘çuval vak’asında’ almış, iki köklü müttefik arasındaki güven ortadan kalkmış, Avrasya dengeleri sarsılmıştı...

Amerikan-İsrail desteğinde Kuzey Irak’da bir de facto Kürt devleti kuruluyor, Türkiye de bir yanda PKK terörüyle diğer yanda sınırlarını zorlayacak oldu-bittiler ile karşı karşıya bulunuyordu...

Bu arada, Bush yönetiminin ‘şeytan ittifakı’ içinde yer verdiği iki ülke, İran ve Suriye ile ilişkiler bahar havasındaydı ve bu durum, Türkiye’nin farklı bir yöne savrulduğu endişelerini yükseltiyordu...

Sonra her şey bir anda değişti...

Neden? İşte bunu yine ‘uzmanlarımıza’ sorduk, yanıtları şöyle:

1. Bush yönetiminin tüm politikası, İran’ın vurulması üzerine yapılanmıştı. Bunun nedeni, İran’ın nükleer programından çok, bu ülkenin, Ortadoğu’da Amerika’ya karşı kafa tutan ‘hegamonik’ bir siyaset sürdürmesiydi.

2. Amerika İran’ı vurarak, Irak’ın güneyindeki Şii nüfusu kontrol altına alacağını, bu ülkede Sünni-Şii anlaşmasını sağlayacağını, sonrasında da Kuzey Irak’daki Kürt otonom bölgesinde kuracağı iki veya üç askeri üsse taşınmayı planlıyordu.

3. Fakat CIA raporunda İran’ın nükleer programın 2003 yılında askıya aldığının net bir şekilde belirtilmesi, Uluslar arası Atom Enerjisi Komisyonu’nun benzer bilgi açıklaması bütün planı durdurdu.

4. Amerika, derhal, Irak’taki Sünni gruplar ile ilişkilerini ısıtmaya, hatta bazı Sünni aşiretlere bölgesel güvenlik için silah bile vermeye başladı.

5. Aynı şekilde, Kerkük petrolünün Irak merkezi hükümetinin kontrolünde olması gerektiğine ilişkin Sünni taleplerini de olumlu karşılamaya başladı.

6. Amerika, Sünni gruplar ile ilişkilerinin gelişmesini, bu gruplar ile geleneksel bağları olan iki önemli müttefiki Türkiye ve Suudi Arabistan üzerinden sağladı, Suudi Arabistan Kralı Abdullah’ın son Ankara ziyareti, bu açıdan büyük önem taşıyordu.

7. Türkiye ve Suudi Arabistan, Ortadoğu’daki Şii-İran yayılmacılığına karşı ‘dur’ diyecek iki güç olarak el sıkıştı, Amerika bu el sıkışmayı sevinçle karşıladı.

8. Irak denkleminde Sünni’lerin öne çıkması, Türkiye-Suudi Arabistan mihverinin Ortadoğu’daki gelişmelere ağırlığını koyan bir yapı kazanması Amerika’nın tercihlerini değiştirdi. Bu yeni denklemde, Barzani-Talabani ikilisi bir anda kenarda kaldı.

9. Özellikle Mesut Barzani, daha iki-üç ay önce sırtını dayadığı bir süper gücün desteğinin çekilmesinin paniğini yaşamaya başladı. Ama Kürt liderliğinin tüm Ortadoğu’yu yakından ilgilendiren gelişmeler karşısında yapabileceği çok fazla manevra kalmadı.

10. Bu çerçevede Amerika daha düne kadar ikiz kardeşi PJAK’ı İran’a karşı kullanmaya hazırlandığı PKK’yı bir anda gözden çıkardı. Türk-Amerikan ilişkileri normal rayına girmeye başladı...

Tabii, bir de işin askeri boyutu var: Amerika Türkiye’ye sadece ‘derin istihbarat’ vermekle kalmıyor, Irak hava sahası üzerinde kurmuş olduğu elektronik bozma sistemini (jamming) zaman zaman Türk F-16’larının harekatı için devredışı bırakıyor. Bu da gelişmelerin, tahmin ettiğimizin ötesinde ciddi olduğunu göstermesi bakımından önemli bir dip notu...

ardan@zenturk.com
(Star)