A'dan Z'ye Ülke Tanıtımları

[Bay X]

Kamboçya


Coğrafi Verileri


Konum: Güneydoğu Asya'da, Tayland Körfezi kıyısında, Tayland, Vietnam ve Laos arasında yer almaktadır.
Coğrafi konumu: 13 00 Kuzey enlemi, 105 00 Doğu boylamı
Haritadaki konumu: Güneydoğu Asya
Yüzölçümü: toplam: 181,040 km²
kara: 176,520 km²
su: 4,520 km²
Sınırları: toplam: 2,572 km
sınır komşuları: Laos 541 km, Tayland 803 km, Vietnam 1,228 km
Sahil şeridi: 443 km
İklimi: Tropikal muson iklimi hakimdir. Muson mevsimi Haziran'dan Ekim ayına kadardır. Kasım-Mayıs ayları dönemlerinde hava kurudur. Kışları kuzeyde biraz soğuktur, bütün yıl boyunca ülke genelinde ısı aynıdır.
Arazi yapısı: Ülke topraklarının büyük bölümünü orta kesimdeki geniş ovalar kaplamaktadır ve doğu kesimini boydan boya aşarak güneye doğru akan Mekong Irmağı egemendir.
Deniz seviyesinden yüksekliği: en alçak noktası: Tayland Körfezi 0 m
en yüksek noktası: Phnum Aoral 1,810 m
Doğal kaynaklar: Kereste, değerli taşlar, demir yatakları, manganez, fosfat, hidrolik güç potansiyeli
Arazi kullanımı: İşlenebilir topraklar: %13
otlaklar: %11
ormanlık arazi: %66
diğer: %10 (1993 verileri)
Sulanan arazi: 920 km² (1993 verileri)
Doğal afetler: Muson yağmurları (Haziran - Kasım ayları arasında); su baskınları; arada sırada görülen kuraklıklar


Nüfus Bilgileri


Nüfus: 12,491,501 (Temmuz 2001 verileri)
Yaş yapısı: 0-14 yaş: %41.25 (erkek 2,626,821; kadın 2,526,510)
15-64 yaş: %55.28 (erkek 3,253,611; kadın 3,651,129)
65 yaş ve üzeri: %3.47 (erkek 177,577; kadın 255,853) (2001 verileri)
Nüfus artış oranı: %2.25 (2001 verileri)
Mülteci oranı: 0 mülteci/1,000 nüfus (2001 tahmini)
Cinsiyet oranı: doğumlarda: 1.05 erkek/kadın
15 yaş altı: 1.04 erkek/kadın
15-64 yaşlarında: 0.89 erkek/kadın
65 yaş ve üzeri: 0.69 erkek/kadın
toplam nüfusta: 0.94 erkek/kadın (2001 verileri)
Bebek ölüm oranı: 65.41 ölüm/1,000 doğan bebek (2001 tahmini)
Ortalama hayat süresi: toplam nüfus: 56.82 yıl
erkek: 54.62 yıl
kadın: 59.12 yıl (2001 verileri)
Ortalama çocuk sayısı: 4.74 çocuk/1 kadın (2001 tahmini)
HIV/AIDS - hastalıklarına yakalanan yetişkin sayısı: %4.04 (1999 verileri)
HIV/AIDS - hastalıkları taşıyan kişi sayısı: 220,000 (1999 verileri)
HIV/AIDS - hastalıklarından ölenler: 14,000 (1999 verileri)
Ulus: Kamboçyalı
Nüfusun etnik dağılımı: Khmerler %90, Vietnamlılar %5, Çinliler %1, diğer %4
Dinler: Budist %95, diğer %5
Dil: Khmer (resmi) %95, Fransızca, İngilizce
Okur yazar oranı: 15 yaş ve üzeri bilgiler
toplam nüfus: %35
erkek: %48
kadın: %22 (1990 verileri)


Yönetimi


Ülke adı: Resmi tam adı: Kamboçya Krallığı
kısa şekli : Kamboçya
Yerel tam adı: Preahreacheanachakr Kampuchea
yerel kısa şekli: Kampuchea
eski adı: Khmer Cumhuriyeti, Kamboçya Cumhuriyeti
ingilizce: Cambodia
Yönetim şekli: Cumhuriyet
Başkent: Phnom Penh
İdari bölmeler: 20 eyalet ve 4 belediye; Banteay Mean Cheay, Batdambang, Kampong Cham, Kampong Chhnang, Kampong Spoe, Kampong Thum, Kampot, Kandal, Ka Kong, Keb, Kracheh, Mondol Kiri, Otdar Mean Cheay, Pailin, Phnum Penh, Pouthisat, Preah Seihanu (Sihanoukville), Preah Vihear, Prey Veng, Rotanah Kiri, Siem Reab, Stoeng Treng, Svay Rieng, Takev
Bağımsızlık günü: 9 Kasım 1953 (Fransa'dan ayrıldı)
Milli bayram: Bağımsızlık günü, 9 Kasım (1953)
Anayasa: 21 Eylül 1993
Üye olduğu uluslararası örgüt ve kuruluşlar: ACCT, ARF, AsDB (Asya Kalkınma Bankası), ASEAN (Güneydoğu Asya Ülkeleri Örgütü), CP, ESCAP (Asya ve Pasifikler Ekonomik ve Sosyal Komisyonu), FAO (Tarım ve Gıda Örgütü), G-77, IAEA (Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı), IBRD (Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası), ICAO (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü), ICRM (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi), IDA (Uluslararası Kalkınma Birliği), IFAD (Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu), IFC (Uluslararası Finansman Kurumu), IFRCS (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Toplulukları Federasyonu), ILO (Uluslarası Çalışma Örgütü), IMF (Uluslararası Para Fonu), IMO (Uluslararası Denizcilik Örgütü), Intelsat (Uluslararası Telekomünikasyon ve Uydu Örgütü), Interpol (Uluslararası Polis Teşkilatı), IOC (Uluslararası Olimpiyat Komitesi), IOM (Uluslararası Göçmen Teşkilatı), ISO (Uluslararası Standartlar Örgütü), ITU (Uluslararası Haberleşme Birliği), NAM, OPCW (Kimyasal Silahları Yasaklama Organizasyonu), UN (Birleşmiş Milletler), UNCTAD (Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı), UNESCO (Eğitim-Bilim ve Kültür Örgütü), UNIDO (Endüstriyel Kalkınma Örgütü), UPU (Dünya Posta Birliği), WFTU (Dünya İşçi Sendikaları Federasyonu), WHO (Dünya Sağlık Örgütü), WIPO (Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı), WMO (Dünya Meteoroloji Örgütü), WToO (Dünya Turizm Örgütü), WTrO (Dünya Ticaret Örgütü)


Ekonomik Göstergeler


Ekonomiye genel bakış: 1997-98`deki bölgesel ekonomik krizler, sivil şiddet ve politik iç çatışmalar nedeniyle Kamboçya ekonomisi ciddi bir düşüş dönemi yaşamıştır. Ardından 1998 yılında gelen kuraklık ekinlere büyük hasarlar vermiştir. İnsan gücü oranı düşük, kırsal bölgedeki yoksulluk yüksektir. Kırsal kesimdeki altyapı tesislerindeki eksiklik, gelişimi engellemeye devam edecektir. Tekrarlanan politik dengesizlik ve hükümetteki bozukluk, yabancı yatırımı engellemekte ve yabancı yardımı geciktirmektedir.
GSYİH: Satınalma Gücü paritesi - 16.1 milyar $ (2000 verileri)
GSYİH - reel büyüme: %4 (2000 verileri)
GSYİH - sektörlere göre: tarım: %43
endüstri: %20
hizmet: %37 (1998 verileri)
Enflasyon oranı (tüketici fiyatlarında): %1.6 (2000 verileri)
İş gücü: 6 milyon (1998 verileri)
Sektörlere göre işgücü dağılımı: tarım %80 (1999 verileri)
İşsizlik oranı: %2.8 (1999 verileri)
Endüstri: pirinç, orman ve orman ürünleri, lastik, çimento, mücevher madenciliği, tekstil
Elektrik üretimi: 147 milyon kWh (1999)
Elektrik üretimi için kaynaklar: fosil yakıtlar: %59.18
hidro: %40.82
nükleer: %0
diğer: %0 (1999)
Elektrik tüketimi: 136.7 milyon kWh (1999)
Elektrik ihracatı: 0 kWh (1999)
Elektrik ithalatı: 0 kWh (1999)
Tarım ürünleri: Pirinç, mısır, sebze
İhracat: 942 milyon $ (2000 verileri)
İhracat ürünleri: Kereste, giysi, lastik, pirinç, balık
İhracat ortakları: Vietnam %18, Tayland %15, ABD %10, Singapur %8, Çin %5 (1997)
İthalat: 1.3 Milyar $ (2000 verileri)
İthalat ürünleri: sigara, altın, yapı malzemeleri, petrol ürünleri, makine, motorlu taşıtlar
İthalat ortakları: Tayland %16, Vietnam %9, Japonya %7, Hong Kong %5, Çin %5 (1997)
Dış borç tutarı: 829 milyon $ (1999 verileri)
Para birimi: Kamboçya Rieli (KHR)
Para birimi kodu: KHR
Mali yıl: Takvim yılı


İletişim Bilgileri


Kullanılan telefon hatları: 21,800 (1998)
Telefon kodu: 855
Radyo yayın istasyonları: AM 7, FM 3, kısa dalga 3 (1999)
Radyolar: 1.34 milyon (1997)
Televizyon yayını yapan istasyonlar: 5 (1999)
Televizyonlar: 94,000 (1997)
Internet kısaltması: .kh
Internet servis sağlayıcıları: 2 (2000)


Ulaşım ve Taşımacılık


Demiryolları: toplam: 603 km
Karayolları: toplam: 35,769 km
asfalt: 4,165 km
asfalt olmayan: 31,604 km (1997)
Su yolları: 3,700 km
Limanları: Kampong Saom (Sihanoukville), Kampot, Krong Ka Kong, Phnom Penh
Hava alanları: 19 (2000 verileri)
Helikopter alanları: 3 (2000 verileri)

[Bay X]

Kamerun


Coğrafi Verileri


Konum: Batı Afrika'da, güneybatıda Gine Körfezi, kuzeybatıda Nijerya, kuzeydoğuda Cad, doğuda Orta Afrika Cumhuriyeti, güneyde Kongo ile çevrilidir.
Coğrafi konumu: 6 00 Kuzey enlemi, 12 00 Doğu boylamı
Haritadaki konumu: Afrika
Yüzölçümü: toplam: 475,440 km²
kara: 469,440 km²
su: 6,000 km²
Sınırları: toplam: 4,591 km
sınır komşuları: Orta Afrika Cumhuriyeti 797 km, Cad 1,094 km, Kongo Cumhuriyeti 523 km, Ekvator Gine 189 km, Gabon 298 km, Nijerya 1,690 km
Sahil şeridi: 402 km
İklimi: Yıl boyunca süren sıcak bir iklim görülür. Yağışlar güneyden kuzeye doğru gidildikçe azalır.
Arazi yapısı: Sık ormanlarla kaplı yaylalar kuzeye doğru yükselir. Kuzeydeki savan düzlükler, Cad Gölü Havzası`na yaklaştıkça alçalır. Batı bölgesi ise dağlarla kaplıdır.
Deniz seviyesinden yüksekliği: en alçak noktası: Atlas Okyanusu 0 m
en yüksek noktası: Fako 4,095 m
Doğal kaynakları: petrol, boksit, demir, kereste - ağaç ürünleri, alüminyum
Arazi kullanımı: tarıma uygun topraklar: %13
sürekli ekinler: %2
otlaklar: %4
ormanlık arazi: %78
diğer: %3 (1993 verileri)
Sulanan arazi: 210 km² (1993 verileri)
Doğal afetler: Zehirli gazların yayılmasına neden olan volkanik etkinlik.


Nüfus Bilgileri


Nüfus: 15,803,220 (Temmuz 2001 verileri)
Yaş yapısı: 0-14 yaş: %42.37 (erkek 3,385,898; kadın 3,310,504)
15-64 yaş: %54.28 (erkek 4,305,354; kadın 4,271,958)
65 yaş ve üzeri: %3.35 (erkek 244,419; kadın 285,087) (2001 verileri)
Nüfus artış oranı: %2.41 (2001 verileri)
Mülteci oranı: 0 mülteci/1,000 nüfus (2001 tahmini)
Bebek ölüm oranı: 69.83 ölüm/1,000 doğan bebek (2001 tahmini)
Ortalama hayat süresi: toplam nüfus: 54.59 yıl
erkek: 53.76 yıl
kadın: 55.44 yıl (2001 verileri)
Ortalama çocuk sayısı: 4.8 çocuk/1 kadın (2001 tahmini)
HIV/AIDS - hastalıklarına yakalanan yetişkin sayısı: %7.73 (1999 verileri)
HIV/AIDS - hastalıkları taşıyıcıları: 540,000 (1999 verileri)
HIV/AIDS - hastalıklarından ölenler: 52,000 (1999 verileri)
Ulus: Kamerunlu
Nüfusun etnik dağılımı: Kamerun Yerlileri %31, Ekvatoral Bantu %19, Kirdi %11, Fulani %10, Kuzeybatılı Bantu %8, Doğulu Nigritic %7, diğer Afrikalılar %13, Afrikalı olmayanlar %1
Din: Yerel inançlar %40, Hıristiyan %40, Müslüman %20
Diller: 24 büyük Afrika dil grubu, İngilizce (resmi), Fransızca (resmi)
Okur yazar oranı: 15 yaş ve üzeri bilgiler
toplam nüfus: %63.4
erkek: %75
kadın: %52.1 (1995 verileri)


Yönetimi


Ülke adı: Resmi tam adı: Kamerun Cumhuriyeti
kısa şekli : Kamerun
eski adı: Fransız Kamerun'u
ingilizce: Cameroon
Yönetim biçimi: Cumhuriyet
Başkent: Yaounde
İdari bölmeler: 10 bölgeye ayrılır; Adamaoua, Centre, Est, Extreme-Nord, Littoral, Nord, Nord-Ouest, Ouest, Sud, Sud-Ouest
Bağımsızlık günü: 1 Ocak 1960 (Fransız yönetiminden ayrıldı)
Milli bayram: Cumhuriyet günü, 20 May (1972)
Anayasa: 20 Mayıs 1972 tarihinde referandum geçirilerek kabul edilmiştir; Ocak 1996 Tarihinde yeniden gözden geçirilip düzeltilmiştir.
Hukuk sistemi: Fransız hukuku temel alınmıştır.
Üye olduğu uluslararası örgüt ve kuruluşlar: ACCT, ACP (Afrika - Karayip - Pasifik Ülkeleri), AfDB (Afrika Kalkınma Bankası), BDEAC, C, CCC (Gümrük İşbirliği Konseyi), CEEAC, CEMAC, ECA (Birleşmiş Milletler Afrika Ekonomik Komisyonu), FAO (Tarım ve Gıda Örgütü), FZ, G-19, G-77, IAEA (Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı), IBRD (Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası), ICAO (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü), ICC (Milletlerarası Ticaret Odası), ICFTU (Uluslararası Serbest Ticaret Birlikleri Konfederastonu), ICRM (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi), IDA (Uluslararası Kalkınma Birliği), IDB (İslam Kalkınma Bankası), IFAD (Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu), IFC (Uluslararası Finansman Kurumu), IFRCS (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Toplulukları Federasyonu), ILO (Uluslarası Çalışma Örgütü), IMF (Uluslararası Para Fonu), IMO (Uluslararası Denizcilik Örgütü), Inmarsat (Uluslararası Denizcilik Uydu Teşkilatı), Intelsat (Uluslararası Telekomünikasyon ve Uydu Örgütü), Interpol (Uluslararası Polis Teşkilatı), IOC (Uluslararası Olimpiyat Komitesi), ISO (Uluslararası Standartlar Örgütü), ITU (Uluslararası Haberleşme Birliği), NAM, OAU (Afrika Birliği Teşkilatı), OIC (İslam Konferansı Örgütü), OPCW (Kimyasal Silahları Yasaklama Organizasyonu), UN (Birleşmiş Milletler), UNCTAD (Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı), UNESCO (Eğitim-Bilim ve Kültür Örgütü), UNIDO (Endüstriyel Kalkınma Örgütü), UNITAR (BM Eğitim Araştırma Enstitüsü), UPU (Dünya Posta Birliği), WCL (Dünya Emek Konfederasyonu), WFTU (Dünya İşçi Sendikaları Federasyonu), WHO (Dünya Sağlık Örgütü), WIPO (Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı), WMO (Dünya Meteoroloji Örgütü), WToO (Dünya Turizm Örgütü), WTrO (Dünya Ticaret Örgütü)


Ekonomik Göstergeler


Ekonomiye genel bakış: Kamerun, 1990'lı yıllara kadar Güney Sahra'nın ekonomik açıdan en güçlü ülkelerinden biri olmakla beraber, bu tarihten itibaren başlıca ihraç mallarından olan kahve, kakao ve petrol fiyatlarının düşmesi nedeniyle ekonomi bir darboğaza sürüklenmiştir. Öte yandan, Kamerun'un 11,5 Milyar $'lık bir dış borcu vardır. Dış borcun ülke GSYİH ' dan fazla olması ülkeyi ekonomik açıdan sıkıntıya sokmaktadır. Kamerun ekonomisi, tarım ağırlıklı bir ekonomidir. Aşağıdaki tablodan da görüleceği üzere, tarım sektörü GSYİH'nın %42'sini oluşturmakta ve toplam istihdamın %70'ini sağlamaktadır. Öte yandan ihracat gelirlerinin de %40'ını sağlamaktadır. Kamerun'da yaklaşık 5 Milyon büyükbaş hayvan, 3 Milyon keçi ve 1,5 Milyon koyun ile hayvancılık yapılmaktadır. Bu alanda üretimi geliştirmek ve iç talebin tamamını karşılayıp fazlayı ihraç etmek üzere bir takım politikalar yürütülmektedir. Balıkçılık ülke ekonomisinin bir diğer alanıdır, ancak, üretim iç talebi bütünüyle karşılayamamaktadır.
GSYİH: Satınalma Gücü paritesi - 26 milyar $ (2000 verileri)
GSYİH - reel büyüme: %4.4 (2000 verileri)
GSYİH - sektörlere göre: tarım: %43.4
endüstri: %20.1
hizmet: %36.5 (1999 verileri)
Enflasyon oranı (tüketici fiyatlarında): %2 (2000 verileri)
Sektörlere göre işgücü dağılımı: tarım %70, endüstri ve ticaret %13, diğer %17
İşsizlik oranı: %30 (1998 verileri)
Endüstri: Tarıma dayalı alanda, palmiye yağı, pamuk yağı, mısır yağı, şeker, çay ve kahve, çikolata, sigara, meyve suları, makarna, kimya alanında, sabun, deterjan, çimento, boya ve vernik, özellikle petrol endüstrisi dolayısıyla yan ürünler, plastik vs., üretimi, pamuk dolayısıyla tekstil ve ağaç ürünleri alanında sanayi üretimi yapılmaktadır.
Endüstrinin büyüme oranı: %4.2 (1999 verileri)
Elektrik üretimi: 3.47 milyar kWh (1999)
Elektrik tüketimi: 3.227 milyar kWh (1999)
Elektrik ihracatı: 0 kWh (1999)
Elektrik ithalatı: 0 kWh (1999)
Tarım ürünleri: kakao, kahve, pamuk, çay, muz, kauçuk, palmiye yağı ve tütün; büyükbaş hayvan, keçi, koyun, balık
İhracat: 2.1 milyar $ (2000 verileri)
İhracat ürünleri: ham petrol, Kereste ve ürünleri, kahve, pamuk, kakao, alüminyum, kauçuk, muz
İhracat ortakları: İtalya %24, Fransa %18, Hollanda %10 (2000 verileri)
İthalat: 1.6 milyar $ (2000 verileri)
İthalat ürünleri: Yatırım maddeleri, yarı mamuller, madencilik ürünleri, tarımsal makineler, ulaşım araçları, tüketim maddeleri, gıda maddeleri, hayvansal ve bitkisel ürünler
İthalat ortakları: Fransa %29, Almanya %7, ABD %6, Japonya %6 (2000 verileri)
Dış borç tutarı: 10.9 milyar $ (2000 verileri)
Para birimi: Afrika Frankı (XAF)
Para birimi kodu: XAF
Mali yıl: 1 Temmuz - 30 Haziran


İletişim Bilgileri


Kullanılan telefon hatları: 75,000 (1997)
Telefon kodu: 237
Radyo yayın istasyonları: AM 11, FM 8, kısa dalga 3 (1998)
Radyolar: 2.27 milyon (1997)
Televizyon yayını yapan istasyonlar: 1 (1998)
Televizyonlar: 450,000 (1997)
Internet kısaltması: .cm
Internet servis sağlayıcıları: 1 (2000)
Internet kullanıcıları: 20,000 (2000)


Ulaşım ve Taşımacılık


Demiryolları: toplam: 1,104 km (1995 verileri)
Karayolları: toplam: 34,300 km
asfalt: 4,288 km
asfalt olmayan: 30,012 km (1995)
Su yolları: 2,090 km
Limanları: Bonaberi, Douala, Garoua, Kribi, Tiko
Hava alanları: 49 (2000 verileri

[Bay X]

Kanada


Coğrafi Verileri


Konum: Kuzey Amerika'nın kuzeyinde, Kuzey Atlas Okyanusu ve Kuzey Pasifik Okyanusu kıyısında yer almaktadır.
Coğrafi konumu: 60 00 Kuzey enlemi, 95 00 Batı boylamı
Haritadaki konumu: Kuzey Amerika
Yüzölçümü: toplam: 9,976,140 km²
kara: 9,220,970 km²
su: 755,170 km²
Sınırları: toplam: 8,893 km
sınır komşuları: ABD 8,893 km
Sahil şeridi: 243,791 km
İklim: 70.paraleldeki buz tepelerinden bati sahillerindeki gür bitki örtüsüne kadar değişiklik gösteren iklim çeşitliliğine rağmen Kanada'nın bütününde özellikle nüfusun da daha yoğun olduğu Amerika sınırları boyunca 4 ayrı mevsim yaşanır. Yazın günlük sıcaklık +35 ve daha üstündeki derecelere kadar yükselir, buna rağmen -25 ve daha da altındaki dereceler alışılmadık değildir. İlkbahar ve sonbaharda hava sıcaklıkları daha normaldir.
Arazi yapısı: Batıda dağlık ovalar, güneydoğuda alçak düzlükler çoğunluktadır.
Deniz seviyesinden yüksekliği: en alçak noktası: Atlas Okyanusu 0 m
en yüksek noktası: Logan Dağları 5,959 m
Doğal kaynakları: Demir, nikel, çinko, bakır, altın, kurşun, molibden, potas, gümüş, balık, kereste, vahşi doğa, kömür, petrol, doğal gaz, hidro enerji
Arazi kullanımı: tarıma uygun topraklar: %5
otlaklar: %3
ormanlık arazi: %54
diğer: %38 (1993 verileri)
Sulanan arazi: 7,100 km² (1993 verileri)
Doğal afetler: Kuzeydeki süreklilik gösteren buzlanma ekonomik gelişmeye engel teşkil etmektedir; Doğudan Rocky Dağlarından gelen şiddetli kasırgalar ülkeye yağış ve kar getirirler.


Nüfus Bilgileri


Nüfus: 31,592,805 (Temmuz 2001 verileri)
Yaş yapısı: 0-14 yaş: %18.95 (erkek 3,067,102; kadın 2,918,839)
15-64 yaş: %68.28 (erkek 10,846,151; kadın 10,725,800)
65 yaş ve üzeri: %12.77 (erkek 1,715,071; kadın 2,319,842) (2001 verileri)
Nüfus artış oranı: %0.99 (2001 verileri)
Mülteci oranı: 6.13 mülteci/1,000 nüfus (2001 tahmini)
Bebek ölüm oranı: 5.02 ölüm/1,000 doğan bebek (2001 tahmini)
Ortalama hayat süresi: Toplam nüfus: 79.56 yıl
erkek: 76.16 yıl
kadın: 83.13 yıl (2001 verileri)
Ortalama çocuk sayısı: 1.6 çocuk/1 kadın (2001 tahmini)
HIV/AIDS - hastalıklarına yakalanan yetişkin sayısı: %0.3 (1999 verileri)
HIV/AIDS - hastalıkları taşıyan kişi sayısı: 49,000 (1999 verileri)
HIV/AIDS - hastalıklarından ölenler: 400 (1999 verileri)
Ulus: Kanada
Nüfusun etnik dağılımı: İngiliz kökenli %28, Fransız kökenli %23, diğer Avrupalılar %15, Amerikan yerlileri %2, diğer Asya, Afrika, Arap kökenli %6, melez %26
Din: Roma Katolikleri %42, Protestanlar %40, diğer %18
Dil: İngiliz %59.3 (resmi), Fransız %23.2 (resmi), diğer %17.5
Okur yazar oranı: 15 yaş ve üzeri bilgiler
toplam nüfus: %97 (1986 verileri)


Yönetimi


Ülke adı: Resmi adı: Kanada
ingilizce: Canada
Yönetim biçimi: Meşruti Monarşi
Başkent: Ottava
İdari bölmeler: 10 eyalet ve 3 bölge; Alberta, British Kolombiya, Manitoba, New Brunswick, Newfoundland, Kuzeybatı bölgesi, Nova Scotia, Nunavut, Ontario, Prince Edward Adası, Quebec, Saskatchewan, Yukon Bölgesi
Bağımsızlık günü: 1 Temmuz 1867 (İngiltere'den ayrıldı)
Milli bayram: Bağımsızlık günü /Kanada günü, 1 Temmuz (1867)
Anayasa: 17 Nisan 1982
Üye olduğu uluslararası örgüt ve kuruluşlar: ABEDA, ACCT, AfDB (Afrika Kalkınma Bankası), APEC (Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği Forumu), ARF, AsDB (Asya Kalkınma Bankası), ASEAN (Güneydoğu Asya Ülkeleri Örgütü), AG (Avustralya Grubu), BIS (Uluslararası İmar Bankası), C, CCC (Gümrük İşbirliği Konseyi), CDB (Karayipler Kalkınma Bankası), CE (Avrupa Konseyi), EAPC (Avrupa - Atlantik Ortaklık Konseyi), EBRD (Avrupa Yatırım ve Kalkınma Bankası), ECE (Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu), ECLAC (Birleşmiş Milletler Latin Amerika ve Karayipler Komisyonu), ESA (Avrupa Uzay Ajansı), FAO (Tarım ve Gıda Örgütü), G- 7, G-10, IADB (Amerika Bölgesi Kalkınma Bankası), IAEA (Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı), IBRD (Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası), ICAO (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü), ICC (Milletlerarası Ticaret Odası), ICFTU (Uluslararası Serbest Ticaret Birlikleri Konfederastonu), ICRM (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi), IDA (Uluslararası Kalkınma Birliği), IEA (Uluslararası Enerji Ajansı), IFAD (Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu), IFC (Uluslararası Finansman Kurumu), IFRCS (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Toplulukları Federasyonu), IHO (Uluslararası Hidrografi Örgütü), ILO (Uluslarası Çalışma Örgütü), IMF (Uluslararası Para Fonu), IMO (Uluslararası Denizcilik Örgütü), Inmarsat (Uluslararası Denizcilik Uydu Teşkilatı), Intelsat (Uluslararası Telekomünikasyon ve Uydu Örgütü), Interpol (Uluslararası Polis Teşkilatı), IOC (Uluslararası Olimpiyat Komitesi), IOM (Uluslararası Göçmen Teşkilatı), ISO (Uluslararası Standartlar Örgütü), ITU (Uluslararası Haberleşme Birliği), MINURCA, MIPONUH, MONUC (BM Kongo Operasyonu), NAM, NATO (Kuzey Atlantik Asemblesi), NEA (Nükleer Enerji Kurulu), NSG, OAS (Amerika Devletleri Teşkilatı), OECD (Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü),OPCW, OSCE (Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Örgütü), PCA (Daimi Hakemlik Mahkemesi), UN (Birleşmiş Milletler), UNCTAD (Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı), UNDOF (BM Ateşkes Gözlem Misyonu), UNESCO (Eğitim-Bilim ve Kültür Örgütü), UNFICYP (BM Barış Gücü), UNHCR (BM Mülteciler Yüksek Komiserliği), UNIKOM (BM Irak-Kuveyt Gözlem Misyonu), UNMEE (BM Etyopya-Eritre Misyonu), UNMIBH (BM Bosna Hersek Misyonu), UNMIK (BM Kosova Geçici Yönetimi), UNMOP (BM Prevlaka Gözlem Misyonu), UNTAET (BM Doğu Timor Geçiş Yönetimi), UNTSO (BM Mütareke Gözlem Örgütü), UNU, UPU (Dünya Posta Birliği), WCL (Dünya Emek Konfederasyonu), WFTU (Dünya İşçi Sendikaları Federasyonu), WHO (Dünya Sağlık Örgütü), WIPO (Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı), WMO (Dünya Meteoroloji Örgütü), WToO (Dünya Turizm Örgütü), WTrO (Dünya Ticaret Örgütü), ZC


Ekonomik Göstergeler


Ekonomiye genel bakış: Kanada üreten ülkeler arasında ilk ona girmektedir. Yüksek teknoloji ve hizmet sektörü alanlarında muazzam bir büyüme göstermektedir. Kanada'nın imalat sanayisinin çoğu; Ontario ve Qebec bölgelerinde bulunmaktadır. Bu bölgelerde motorlu araçların üretiminin yanı sıra yiyecek ve içecek, kağıt ve kağıt mamulleri, ana metaller, fabrikasyon metaller, petrokimya ve kimyasallar üretmektedir.
GSYİH: Satınalma gücü paritesi - 774.7 milyar $ (2000 verileri)
GSYİH - reel büyüme: %4.3 (2000 verileri)
GSYİH - sektörlere göre: tarım: %3
endüstri: %31
hizmet: %66 (2000 verileri)
Enflasyon oranı (tüketici fiyatlarında): %2.6 (2000)
İş gücü: 16.1 milyon (2000)
Sektörlere göre işgücü dağılımı: hizmet %74, imalat %15, inşaat %5, tarım %3, diğer %3 (2000)
İşsizlik oranı: %6.8 (2000 verileri)
Endüstri: Gıda maddeleri, kağıt üretimi, taşıt araçları, kimyasal maddeler, balık üretimi, petrol ve doğal gaz
Endüstrinin büyüme oranı: %4.5 (2000 verileri)
Elektrik üretimi: 567.193 milyar kWh (1999)
Elektrik tüketimi: 497.532 milyar kWh (1999)
Elektrik ihracatı: 42.911 milyar kWh (1999)
Elektrik ithalatı: 12.953 milyar kWh (1999)
Tarım ürünleri: Buğday, arpa, tütün, meyve, sebze, süt ürünleri, ormancılık ürünleri, balık
İhracat: 272.3 milyar $ (2000 verileri)
İhracat ürünleri: Motorlu araçlar ve yedekler, kağıt mamulleri, doğal gaz, alüminyum, elektrik, ham petrol
İhracat ortakları: ABD %86, Japonya %3, İngiltere, Almanya, Güney Kore, Hollanda, Çin (1999)
İthalat: 238.2 milyar $ (2000 verileri)
İthalat ürünleri: Makine ve araç gereçler, ham petrol, kimyasal maddeler, motorlu araçlar ve yedek parçalar, dayanıklı tüketim malları, elektrik
İthalat ortakları: ABD %76, Japonya %3, İngiltere, Almanya, Fransa, Meksika, Tayvan, Güney Kore (1999)
Dış borç tutarı: 1.9 milyar $ (2000)
Para birimi: Kanada Doları (CAD)
Para birimi kodu: CAD
Mali yıl: 1 Nisan - 31 Mart


İletişim Bilgileri


Kullanılan telefon hatları: 18.5 milyon (1999)
Telefon kodu: 1
Radyo yayın istasyonları: AM 535, FM 53, kısa dalga 6 (1998)
Radyolar: 32.3 milyon (1997)
Televizyon yayını yapan istasyonlar: 80 (1997)
Televizyonlar: 21.5 milyon (1997)
Internet kısaltması: .ca
Internet servis sağlayıcıları: 760 (2000 verileri)
Internet kullanıcıları: 13.28 milyon (1999)


Ulaşım ve Taşımacılık


Demiryolları: toplam: 36,114 km (1998)
Karayolları: toplam: 901,902 km
asfalt: 318,371 km
asfalt olmayan: 583,531 km (1999)
Deniz yolları: 3,000 km
Boru hatları: Ham ve arıtılmış petrol 23,564 km; doğal gaz 74,980 km
Limanları: Becancour (Quebec), Churchill, Halifax, Hamilton, Montreal, New Westminster, Prince Rupert, Quebec, Saint Jn (New Brunswick), St. Jn's (Newfoundland), Sept Isles, Sydney, Trois-Rivieres, Thunder Bay, Toronto, Vancouver, Windsor
Hava alanları: 1,417 (2000 verileri)
Helikopter alanları: 18 (2000 verileri)

[Bay X]

KAPE VERDE (YEŞİL BURUN)


Coğrafi Verileri


Konum: Batı Afrika'da, Atlas Okyanus`unun orta kesiminde, Senegal'in batısında yer almaktadır.
Coğrafi konumu: 16 00 Kuzey enlemi, 24 00 Batı boylamı
Haritadaki konumu: Batı Afrika
Yüzölçümü: toplam: 4,033 km²
kara: 4,033 km²
su: 0 km²
Kıyı komşuları: 0 km
Sahil şeridi: 965 km
İklimi: İklimi ılıman ve kararlı sıcaklıklar ile aşırı kuraklık belirler. Yağışlar düzensizdir, periyodik kuraklıklara neden olur.
Arazi yapısı: Dağlık Rüzgarüstü Adaları erozyonun derin oluklar oluşturduğu sarp bir yapı gösterir. Adalar volkanik kökenlidir, çoğunlukla ova ve alçak bölgelerden oluşmuştur.
Deniz seviyesinden yüksekliği: en alçak noktası: Atlas Okyanusu 0 m
en yüksek noktası: Mt. Fogo 2,829 m
Doğal kaynakları: Tuz, bazalt kayalıkları, pozzuolana (silisli volkanik atıklar, su basınçlı çimento üretiminde kullanılır), kireçtaşı, kaolin, balık
Arazi kullanımı: tarıma uygun topraklar: %11
otlaklar: %6
ormanlık arazi: %0
diğer: %83 (1993 verileri)
Sulanan arazi: 1,500 - 2,000 hektar (1999)
Doğal afetler: Uzun süreli kuraklıklar; görüntü kirliliği yaratan rüzgarlar; volkanik ve sismik aktivite


Nüfus Bilgileri


Nüfus: 405,163 (Temmuz 2001 verileri)
Yaş yapısı: 0-14 yaş: %42.79 (erkek 87,458; kadın 85,895)
15-64 yaş: %50.76 (erkek 97,812; kadın 107,834)
65 yaş ve üzeri: %6.45 (erkek 10,204; kadın 15,960) (2001 verileri)
Nüfus artış oranı: %0.92 (2001 verileri)
Mülteci oranı: -12.37 mülteci/1,000 nüfus (2001 tahmini)
Bebek ölüm oranı: 53.22 ölüm/1,000 doğan bebek (2001 tahmini)
Ortalama hayat süresi: Toplam nüfus: 69.21 yıl
erkek: 65.93 yıl
kadın: 72.6 yıl (2001 verileri)
Ortalama çocuk sayısı: 4.05 çocuk/1 kadın (2001 tahmini)
Ulus: Kape Verdeli
Nüfusun etnik dağılımı: Creole (melez) %71, Afrikalı %28, Avrupalı %1
Din: Roma Katolikleri; Protestanlar
Dil: Portekizce, Crioulo
Okur yazar oranı: 15 yaş ve üzeri bilgiler
toplam nüfus: %71.6
erkek: %81.4
kadın: %63.8 (1995 verileri)


Yönetimi


Ülke adı: Resmi tam adı: Kape Verde Cumhuriyeti
kısa şekli : Kape Verde
Yerel tam adı: Republica de Cabo Verde
yerel kısa şekli: Cabo Verde
ingilizce: Cape Verde
Yönetim biçimi: Başkanlık Tipi Cumhuriyet
Başkent: Praia
İdari bölmeler: 14 bölüm; Boa Vista, Brava, Fogo, Maio, Paul, Praia, Porto Novo, Ribeira Grande, Sal, Santa Catarina, Santa Cruz, Sao Nicolau, Sao Vicente, Tarrafal
Bağımsızlık günü: 5 Temmuz 1975 (Portekiz'den ayrıldı)
Milli bayram: Bağımsızlık günü, 5 Temmuz (1975)
Hukuk sistemi: Portekiz hukuku temel alınarak oluşturulmuştur.
Üye olduğu uluslararası örgüt ve kuruluşlar: ACCT, ACP (Afrika - Karayip - Pasifik Ülkeleri), AfDB (Afrika Kalkınma Bankası), CCC (Gümrük İşbirliği Konseyi), ECA (Birleşmiş Milletler Afrika Ekonomik Komisyonu), ECOWAS (Batı Afrika Ekonomik Topluluğu), FAO (Tarım ve Gıda Örgütü), G-77, IBRD (Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası), ICAO (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü), ICFTU (Uluslararası Serbest Ticaret Birlikleri Konfederastonu), ICRM (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi), IDA (Uluslararası Kalkınma Birliği), IFAD (Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu), IFC (Uluslararası Finansman Kurumu), IFRCS (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Toplulukları Federasyonu), ILO (Uluslarası Çalışma Örgütü), IMF (Uluslararası Para Fonu), IMO (Uluslararası Denizcilik Örgütü), Intelsat (Uluslararası Telekomünikasyon ve Uydu Örgütü), Interpol (Uluslararası Polis Teşkilatı), IOC (Uluslararası Olimpiyat Komitesi), IOM (Uluslararası Göçmen Teşkilatı), ITU (Uluslararası Telekomünikasyon Birliği), NAM, OAU (Afrika Birliği Teşkilatı), OPCW (Kimyasal Silahları Yasaklama Organizasyonu), UN (Birleşmiş Milletler), UNCTAD (Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı), UNESCO (Eğitim-Bilim ve Kültür Örgütü), UNIDO (Endüstriyel Kalkınma Örgütü), UNTAET (BM Doğu Timor Geçiş Yönetimi), UPU (Dünya Posta Birliği), WHO (Dünya Sağlık Örgütü), WIPO (Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı), WMO (Dünya Meteoroloji Örgütü), WTrO (Dünya Ticaret Örgütü)


Ekonomik Göstergeler


Ekonomiye genel bakış: Kape Verde`nin kişi başına düşen gayri safi milli hasılasının düşük olmasının sebepleri; fakir doğal kaynakları, ciddi su sıkıntısı ve uzun ömürlü kuraklıklardır. Gayri safi milli hasılanın %70`ini karşılayan ticaret, ulaşım ve amme hizmeti sektörleri ülkenin servise dayalı ekonomisini oluşturur. Ülke nüfusunun %70`ine yakın kesimi kırsal bölgelerde yaşasa da, tarımın 1995 gayri safi milli hasılasındaki payı balıkçılığın %1.5`ini yüklendiği %8 oranındadır. Gıda maddelerinin yaklaşık %90`ı ithal edilmektedir. Balıkçılık potansiyeli, özellikle ıstakoz ve ton balığı, tamamen işlenmemektedir. Kape Verde`nin yükselen yıllık ticaret açığını, gayri safi milli hasılanın %20`sinden fazlasını karşılayan göçmen havaleleri ve yabancı yardımlar finanse etmektedir. 1991`deki yeni demokrat hükümetinin ekonomik reformları, özel sektörü geliştirmek ve ekonomik çeşitlilik için yabancı yatırımları teşvik etmeyi amaçlar.
GSYİH: Satınalma Gücü paritesi - $670 milyon (2000 verileri)
GSYİH - reel büyüme: %6 (2000 verileri)
GSYİH - sektörlere göre: tarım: %13
endüstri: %19
hizmet: %68 (1998)
Enflasyon oranı (tüketici fiyatlarında): %4 (2000)
İşsizlik oranı: %24 (1999 verileri)
Endüstri: Yiyecek - içecek, balık, ayakkabı ve giyim eşyaları, tuz madenciliği, gemi onarımı
Elektrik üretimi: 40 milyon kWh (1999)
Elektrik tüketimi: 37.2 milyon kWh (1999)
Elektrik ihracatı: 0 kWh (1999)
Elektrik ithalatı: 0 kWh (1999)
Tarım ürünleri: muz, mısır, fasulye, tatlı patates, şeker kamışı, kahve, fıstık; balık
İhracat: 40 milyon $ (2000 verileri)
İhracat ürünleri: ayakkabı, balık, muz, elbise, yakıt
İhracat ortakları: Portekiz, Almanya, İspanya, Fransa, İngiltere, Malezya
İthalat: 250 milyon $ (2000 verileri)
İthalat ürünleri: gıda maddeleri, tüketim malları, endüstriyel mallar, taşıt araçları, yakıt
İthalat ortakları: Portekiz, Hollanda, Fransa, İngiltere, İspanya, Amerika
Dış borç tutarı: 260 milyon $ (2000)
Para birimi: Kape Verde Eskudosu (CVE)
Para birimi kodu: CVE
Mali yıl: Takvim yılı


İletişim Bilgileri


Kullanılan telefon hatları: 45,644 (2000)
Telefon kodu: 238
Radyo yayın istasyonları: AM 0, FM 11, kısa dalga 0 (1998)
Radyolar: 73,000 (1997)
Televizyon yayını yapan istasyonlar: 1 (1997)
Televizyonlar: 2,000 (1997)
Internet kısaltması: .cv
Internet servis sağlayıcıları: 1 (2000)
Internet kullanıcıları: 5,000 (2000)


Ulaşım ve Taşımacılık


Demiryolları: 0 km
Karayolları: toplam: 1,100 km (1996)
Deniz yolları: yok
Limanları: Mindelo, Praia, Tarrafal
Hava alanları: 8 (2000)

[Bay X]

Katar


Coğrafi Verileri


Konum: Orta Doğu, Basra Körfezi kıyısında yarımada, Suudi Arabistan sınırında yer alır.
Coğrafi konumu: 25 30 Kuzey enlemi, 51 15 Doğu boylamı
Haritadaki konumu: Orta Doğu
Yüzölçümü: 11,437 km²
Sınırları: toplam: 60 km
sınır komşuları: Suudi Arabistan 60 km
Sahil şeridi: 563 km
İklimi: Çöl iklimi
Arazi yapısı: Daha fazla düzlükler ve kumla çakıllardan oluşan çöller yer alır.
Deniz seviyesinden yüksekliği: en alçak noktası: Basra Körfezi 0 m
en yüksek noktası: Qurayn Abu al Bawl 103 m
Doğal kaynakları: petrol, doğal gaz, balık
Arazi kullanımı: tarıma uygun topraklar: %1
daimi ekinler: %0
otlaklar: %5
ormanlık arazi: %0
diğer: %94 (1993 verileri)
Sulanan arazi: 80 km² (1993 verileri)
Doğal afetler: Duman, toz fırtınası, kum fırtınası


Nüfus Bilgileri


Nüfus: 769,152 (Temmuz 2001 verileri)
Nüfus artış oranı: %3.18 (2001 verileri)
Mülteci oranı: 20.12 mülteci/1,000 nüfus (2001 tahmini)
Bebek ölüm oranı: 21.44 ölüm/1,000 doğan bebek (2001 tahmini)
Ortalama hayat süresi: toplam nüfus: 72.62 yıl
erkeklerde: 70.16 yıl
kadınlarda: 75.21 yıl (2001 verileri)
Ortalama çocuk sayısı: 3.17 çocuk/1 kadın (2001 tahmini)
HIV/AIDS - hastalıklarına yakalanan yetişkin sayısı: %0.09 (1999 verileri)
Ulus: Katarlı
Nüfusun etnik dağılımı: Arap %40, Pakistanlı %18, Hintli %18, İranlı %10, diğer %14
Din: Müslüman %95
Diller: Arapça (resmi), İngilizce
Okur yazar oranı: 15 yaş ve üzeri için veriler
toplam nüfusta: %79
erkekler: %79
kadınlar: %80 (1995 verileri)


Yönetimi


Ülke adı: Resmi tam adı: Katar Devleti
kısa şekli : Katar
Yerel tam adı: Dawlat Katar
yerel kısa şekli: Katar
ingilizce: Qatar
Yönetim biçimi: İslam Hukukuna Dayalı
Başkent: Da
İdari bölümler: 9 belediye; Ad Dawhah, Al Ghuwayriyah, Al Jumayliyah, Al Khawr, Al Wakrah, Ar Rayyan, Jarayan al Batinah, Madinat ash Shamal, Umm Salal
Bağımsızlık günü: 3 Eylül 1971 (İngiltere'den)
Milli bayram: Bağımsızlık günü, 3 Eylül (1971)
Üye olduğu uluslararası örgüt ve kuruluşlar: ABEDA, AFESD (Arap Ülkeleri Ekonomik ve Sosyal Kalkınma Fonu), AL, AMF (Arap Ülkeleri Para Fonu), CCC (Gümrük İşbirliği Konseyi), ESCWA (Birleşmiş Milletler Batı Asya Ekonomik ve Sosyal Komisyonu), FAO (Tarım ve Gıda Örgütü), G-77, GCC (Körfez Arap Ülkeleri İşbirliği Konseyi), IAEA (Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı), IBRD (Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası), ICAO (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü), ICRM (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi), IDB (İslam Kalkınma Bankası), IFAD (Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu), IFRCS (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Toplulukları Federasyonu), IHO (Uluslararası Hidrografi Örgütü), ILO (Uluslarası Çalışma Örgütü), IMF (Uluslararası Para Fonu), IMO (Uluslararası Denizcilik Örgütü), Inmarsat (Uluslararası Denizcilik Uydu Teşkilatı), Intelsat (Uluslararası Telekomünikasyon ve Uydu Örgütü), Interpol (Uluslararası Polis Teşkilatı), IOC (Uluslararası Olimpiyat Komitesi), ISO (Uluslararası Standartlar Örgütü), ITU (Uluslararası Haberleşme Birliği), NAM, OAPEC (Arap Petrol İhracatçısı Ülkeler Örgütü), OIC (İslam Konferansı Örgütü), OPCW (Kimyasal Silahları Yasaklama Organizasyonu), OPEC (Petrol İhraç Eden Ülkeler Teşkilatı), UN (Birleşmiş Milletler), UNCTAD (Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı), UNESCO (Eğitim-Bilim ve Kültür Örgütü), UNIDO (Endüstriyel Kalkınma Örgütü), UPU (Dünya Posta Birliği), WHO (Dünya Sağlık Örgütü), WIPO (Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı), WMO (Dünya Meteoroloji Örgütü), WTrO (Dünya Ticaret Örgütü)


Ekonomik Göstergeler


GSYİH: Satınalma Gücü paritesi - 15.1 milyar $ (2000 verileri)
GSYİH - reel büyüme: %4 (2000 verileri)
GSYİH - sektörel bileşim: tarım: %1
endüstri: %49
hizmet: %50 (1996 verileri)
Enflasyon oranı (tüketici fiyatlarında): %2.5 (2000)
İş gücü: 233,000 (1993 verileri)
Endüstri: Ham petrol ve arıtma, gübre, petrokimyasallar, çimento
Elektrik üretimi: 9 milyar kWh (1999)
Elektrik tüketimi: 8.37 milyar kWh (1999)
Elektrik ihracatı: 0 kWh (1999)
Elektrik ithalatı: 0 kWh (1999)
Tarım ürünleri: Meyve, sebze, kümes hayvanı, süt ürünleri, et, balık
İhracat: 9.8 milyar $ (2000 verileri)
İhracat ürünleri: Petrol ürünleri %80, gübre, çelik
İhracat ortakları: Japonya %52, Singapur %9, Güney Kore %8, ABD, Birleşik Arap Emirlikleri (1998)
İthalat: 3.8 milyar $ (2000 verileri)
İthalat ürünleri: Makine ve parça, gıda, kimyasallar
İthalat ortakları: İngiltere %10, Japonya %8, Almanya %6, ABD %6, İtalya %6 (1998)
Dış borç tutarı: 13.1 milyar $ (2000 verileri)
Para birimi: Katar Rialı (QAR)
Para birimi kodu: QAR
Mali yıl: 1 Nisan - 31 Mart


İletişim Bilgileri


Kullanılan telefon hatları: 142,000 (1997)
Telefon kodu: 974
Radyo yayın istasyonları: AM 6, FM 5, kısa dalga 1 (1998)
Radyolar: 256,000 (1997)
Televizyon yayını yapan istasyonlar: 2 (1997)
Televizyonlar: 230,000 (1997)
Internet kısaltması: .qa
Internet servis sağlayıcıları: 1 (2000)
Internet kullanıcıları: 45,000 (2000)


Ulaşım ve Taşımacılık


Demiryolları: 0 km
Karayolları: 1,230 km (1996)
Su yolları: yok
Boru hatları: Ham petrol 235 km; doğal gaz 400 km
Limanları: Da, Halul Adası, Umm Sa'id (Musay'id)
Hava alanları: 4 (2000 verileri)
Helikopter alanları: 1 (2000 verileri)

[Bay X]

Kayman Adaları


Coğrafi Verileri


Konum: Karayipler'de, Küba ve Honduras'a yakın, Karayip Denizinde yer alan adalar grubu.
Coğrafi konumu: 19 30 Kuzey enlemi, 80 30 Batı boylamı
Haritadaki konumu: Orta Amerika ve Karayipler
Yüzölçümü: 259 km²
Kara komşuları: 0 km
Kıyı uzunluğu: 160 km
İklimi: tropikal deniz iklimi; yazlar ılık ve yağışlı (Mayıs - Ekim ayları arasında) ve kışlar soğuk ve kuru (Kasım - Nisan ayları arasında) geçer.
Arazi yapısı: Arazi temelini kireçtaşı oluşturur, adalar mercan resifleri ile çevrilidir.
Deniz seviyesinden yüksekliği: en alçak noktası: Karayip Denizi 0 m
en yüksek noktası: 43 m
Doğal kaynakları: Balık, turizmin gelişmesine katkıda bulunan iklim ve sahiller.
Doğal afetler: Kasirga (hurricane) (Temmuz - Kasım ayları arasında)


Nüfus Bilgileri


Nüfusu: 35,527 (Temmuz 2001 verileri)
Nüfus artış oranı: %2.12 (2001 verileri)
Ortalama hayat süresi: Toplam nüfus: 79.03 yıl
erkek: 76.24 yıl
kadın: 81.43 yıl (2001 verileri)
Ortalama çocuk sayısı: 2.04 çocuk/1 kadın (2001 tahmini)
Ulus: Kaymanlı
Nüfusun etnik dağılımı: melez %40, beyaz ırk %20, siyah ırk %20, çeşitli etnik kökenlerden gelen insanlar %20
Din: Anglikan, Baptist, Roma Katolikleri, diğer Protestanlar
Dil: İngilizce
Okur yazar oranı: 15 yaş ve üzeri bilgiler
toplam nüfus: %98
erkek: %98
kadın: %98 (1970 verileri)


Yönetimi


Ülke ası: Resmi adı: Kayman Adaları
ingilizce: Cayman Islands
Bağımsızlık durumu: İngiltere müstemlekesi
Yönetim biçimi: İngiltere Kraliyeti tarafından yönetilmektedir.
Başkent: George Town
Bağımsızlık günü: yok (İngiltere müstemlekesi)
Milli bayram: Anayasa günü, Temmuz ayının birinci Pazartesi
Hukuk sistemi: İngiltere hukuku.
Üye olduğu uluslararası örgüt ve kuruluşlar: Caricom (Karayipler Topluluğu ve Ortak Pazarı), CDB (Karayipler Kalkınma Bankası), Interpol (Uluslararası Polis Teşkilatı), IOC (Uluslararası Olimpiyat Komitesi), UNESCO


Ekonomik Göstergeler


GSYİH: Satınalma Gücü paritesi - 930 milyon $ (1997 verileri)
GSYİH - reel büyüme: %4.9 (1999 verileri)
GSYİH - sektörlere göre: tarım: %1.4
endüstri: %3.2
hizmet: %95.4 (1994 verileri)
Enflasyon oranı (tüketici fiyatlarında): %3 (1998)
İş gücü: 19,820 (1995)
Sektörlere göre işgücü dağılımı: tarım %1.4, endüstri %12.6, hizmet %86 (1995)
İşsizlik oranı: %4.1 (1997)
Endüstri: Turizm, bankacılık, sigorta ve finansal hizmetler, inşaat, yapı malzemeleri, mobilya
Elektrik üretimi: 330 milyon kWh (1999)
Elektrik tüketimi: 306.9 milyon kWh (1999)
Elektrik ihracatı: 0 kWh (1999)
Elektrik ithalatı: 0 kWh (1999)
Tarım ürünleri: Sebze, meyve, çiftlik hayvanları, kaplumbağa çiftliği
İhracat: $1.5 milyon (1998)
İhracat ürünleri: Kaplumbağa ürünleri, tüketim malları
İhracat ortakları: ABD büyük ölçüde öneme sahiptir.
İthalat: 507.6 milyon $ (1998)
İthalat ürünleri: Gıda, sanayi ürünleri
İthalat ortakları: ABD,Trinidad ve Tobago, İngiltere, Hollanda Antilleri, Japonya
Dış borç tutarı: $70 milyon (1996)
Para birimi: Kayman Doları (KYD)
Para birimi kodu: KYD
Mali yıl: 1 Nisan - 31 Mart


İletişim Bilgileri


Kullanılan telefon hatları: 19,000 (1995)
Telefon kodu: 1345
Radyo yayın istasyonları: AM 1, FM 5, kısa dalga 0 (1998)
Radyolar: 36,000 (1997)
Televizyonlar: 7,000 (1997)
Internet kısaltması: .ky
Internet servis sağlayıcıları: 16 (2000)


Ulaşım ve Taşımacılık


Demiryolları: 0 km
Karayolları: toplam: 406 km
Deniz yolları: yok
Limanları: Cayman Brac, George Town
Hava alanları: 3 (2000 verileri)

[Bay X]

Kazakistan

Coğrafi Verileri


Konum: Orta Asya'da, Çin'in kuzey batısında yer alır.
Coğrafi konumu: 48 00 Kuzey enlemi, 68 00 Doğu boylamı
Haritadaki konumu: Orta Asya
Yüzölçümü: 2,717,300 km²
Sınırları: toplam: 12,012 km
sınır komşuları: Çin 1,533 km, Kırgızistan 1,051 km, Rusya 6,846 km, Türkmenistan 379 km, Özbekistan 2,203 km
Sahil şeridi: 0 km (kara ile çevrili)
İklimi: Kıtasal iklim görülür, kışlar soğuk, yazlar sıcak geçer.
en alçak noktası: Vpadina Kaundy -132 m
en yüksek noktası: Khan Tangiri Shyngy 6,995 m
Doğal kaynakları: Petrol, doğal gaz, kömür, demir, manganez, krom, nikel, kobalt, bakır, molibden, kurşun, çinko, boksit, altın, uranyum
Arazi kullanımı: tarıma uygun topraklar: %12
daimi ekinler: %11
otlaklar: %57
ormanlık arazi: %4
diğer: %16 (1993 verileri)
Sulanan arazi: 22,000 km² (1996 verileri)
Doğal afetler: Depremler ve toprak kaymaları


Nüfus Bilgileri


Nüfus: 16,731,303 (Temmuz 2001 verileri)
Nüfus artış oranı: %0.03 (2001 verileri)
Mülteci oranı: -6.43 mülteci/1,000 nüfus (2001 tahmini)
Bebek ölüm oranı: 59.17 ölüm/1,000 doğan bebek (2001 tahmini)
Ortalama hayat süresi: Toplam nüfus: 63.29 yıl
erkeklerde: 57.87 yıl
kadınlarda: 68.97 yıl (2001 verileri)
Ortalama çocuk sayısı: 2.07 çocuk/1 kadın (2001 tahmini)
HIV/AIDS - hastalıklarına yakalanan yetişkin sayısı: %0.04 (1999 verileri)
HIV/AIDS - hastalığı olan insan sayısı: 3,500 (1999 verileri)
HIV/AIDS - hastalıklarından ölenlerin sayısı: 100 den az (1999 verileri)
Ulus: Kazakistan
Nüfusun etnik dağılımı: Kazakistanlı %53.4, Rus %30, Ukraynalı %3.7, Özbek %2.5, Alman %2.4, Uygur %1.4, diğer %6.6 (1999 nüfus sayımı)
Din: Müslüman %47, Rus Ortodoksları %44, Protestanlar %2, diğer %7
Diller: Kazakistanlı %40, Rus %66
Okur yazar oranı: 15 yaş ve üzeri için veriler
toplam nüfusta: %98
erkekler: %99
kadınlar: %96 (1989 verileri)


Yönetimi


Ülke adı: Resmi tam adı: Kazakistan Cumhuriyeti
kısa şekli : Kazakistan
ingilizce: Kazakhstan
Yerel tam adı: Qazaqstan Respublikasy
eski adı: Kazakistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti
Yönetim biçimi: Başkanlık Tipi Cumhuriyet
Başkent: Astana
İdari bölümler: 14 bölge ve 3 şehir; Almatı, Almatı şehri, Aqmola (Astana), Aqtobe, Astana, Atyrau, Batys Qazaqstan (Oral), Bayqongyr, Mangghystau (Aqtau; formerly Shevchenko), Ongtustik Qazaqstan (Shymkent), Pavlodar, Qaraghandy, Qostanay, Qyzylorda, Shyghys Qazaqstan (Oskemen; formerly Ust'-Kamenogorsk), Soltustik Qazaqstan (Petropavl), Zhambyl (Taraz; eski Dzhambul)
Bağımsızlık günü: 16 Aralık 1991 (Sovyetler Birliğinden ayrıldı)
Milli bayram: Cumhuriyet Günü, 25 Ekim (1990)
Üye olduğu uluslararası örgüt ve kuruluşlar: AsDB (Asya Kalkınma Bankası), CCC (Gümrük İşbirliği Konseyi), CIS (Bağımsız Devletlerin Topluluğu), EAPC (Avrupa - Atlantik Ortaklık Konseyi), EBRD (Avrupa Yatırım ve Kalkınma Bankası), ECE (Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu), ECO (Ekonomik İşbirliği Örgütü), ESCAP (Asya ve Pasifikler Ekonomik ve Sosyal Komisyonu), FAO (Tarım ve Gıda Örgütü), IAEA (Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı), IBRD (Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası), ICAO (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü), IDA (Uluslararası Kalkınma Birliği), IDB (İslam Kalkınma Bankası), IFAD (Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu), IFC (Uluslararası Finansman Kurumu), ILO (Uluslarası Çalışma Örgütü), IMF (Uluslararası Para Fonu), IMO (Uluslararası Denizcilik Örgütü), Intelsat (Uluslararası Telekomünikasyon ve Uydu Örgütü), Interpol (Uluslararası Polis Teşkilatı), IOC (Uluslararası Olimpiyat Komitesi), IOM (Uluslararası Göçmen Teşkilatı), ISO (Uluslararası Standartlar Örgütü), ITU (Uluslararası Haberleşme Birliği), NAM, OAS (Amerika Devletleri Teşkilatı), OIC (İslam Konferansı Örgütü), OPCW (Kimyasal Silahları Yasaklama Organizasyonu), OSCE (Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Örgütü), PFP (Barış için Ortaklık), UN (Birleşmiş Milletler), UNCTAD (Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı), UNESCO (Eğitim-Bilim ve Kültür Örgütü), UNIDO (Endüstriyel Kalkınma Örgütü), UPU (Dünya Posta Birliği), WFTU (Dünya İşçi Sendikaları Federasyonu), WHO (Dünya Sağlık Örgütü), WIPO (Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı), WMO (Dünya Meteoroloji Örgütü), WToO (Dünya Turizm Örgütü), WTrO (Dünya Ticaret Örgütü)


Ekonomik Göstergeler


GSYİH: Satınalma Gücü paritesi - 85.6 milyar $ (2000 verileri)
GSYİH - reel büyüme: %10.5 (2000 verileri)
GSYİH - sektörel bileşim: tarım: %10
endüstri: %30
hizmet: %60 (1999 verileri)
Enflasyon oranı (tüketici fiyatlarında): %13.4 (2000 verileri)
İş gücü: 8.8 milyon (1997)
Sektörlere göre işgücü dağılımı: endüstri %27, tarım %23, hizmet %50 (1996)
İşsizlik oranı: %13.7 (1998 verileri)
Endüstri: Petrol, kömür, demir, manganez, krom, kurşun, çinko, bakır, titanyum, boksit, altın, gümüş, fosfat, sülfür, demir - çelik, traktör ve diğer tarım makineleri, elektrik motorları, yapı malzemeleri
Endüstrinin büyüme oranı: %14.9 (2000 verileri)
Elektrik üretimi: 44.36 milyar kWh (1999)
Elektrik tüketimi: 44.132 milyar kWh (1999)
Elektrik ihracatı: 200 milyon kWh (1999)
Elektrik ithalatı: 3.077 milyar kWh (1999)
Tarım ürünleri: Hububat, pamuk, yün, çiftlik hayvanları
İhracat: 8.8 milyar $ (2000 verileri)
İhracat ürünleri: petrol %40, makine, kimyasal ürün, tahıl, yün, et, kömür
İhracat ortakları: AB %23, Rusya %20, Çin %8 (1999)
İthalat: 6.9 milyar $ (2000 verileri)
İthalat ürünleri: Makine ve parçaları, yapı malzemeleri, petrol ve gaz, araçlar
İthalat ortakları: Rusya %37, ABD, Özbekistan, Türkiye, İngiltere, Almanya, Ukrayna, Güney Kore (1999)
Dış borç tutarı: 12.5 milyar $ (2000 verileri)
Para birimi: Tenge (KZT)
Para birimi kodu: KZT
Mali yıl: Takvim yılı


İletişim Bilgileri


Kullanılan telefon hatları: 1.818 milyon (1997)
Telefon kodu: 7
Radyo yayın istasyonları: AM 60, FM 17, kısa dalga 9 (1998)
Radyolar: 6.47 milyon (1997)
Televizyon yayını yapan istasyonlar: 12 (1998)
Televizyonlar: 3.88 milyon (1997)
Internet kısaltması: .kz
Internet kullanıcıları: 70,000 (2000)


Ulaşım ve Taşımacılık


Demiryolları: 14,400 km (1997)
Su yolları: 3,900 km
Boru hatları: Ham petrol 2,850 km; petrol ürünleri 1,500 km; doğal gaz 3,480 km (1992)
Limanları: Aqtau (Shevchenko), Atyrau (Gur'yev), Oskemen (Ust-Kamenogorsk), Pavlodar, Semey (Semipalatinsk)
Hava alanları: 449 (2000 verileri)

[Bay X]

Kenya


Coğrafi Verileri


Konum: Doğu Afrika, Hint Okyanusu kıyısında, Somali ve Tanzanya arasında yer almaktadır.
Coğrafi konumu: 1 00 Kuzey enlemi, 38 00 Doğu boylamı
Haritadaki konumu: Afrika
Yüzölçümü: 582,650 km²
Sınırları: toplam: 3,446 km
sınır komşuları: Etiyopya 830 km, Somali 682 km, Sudan 232 km, Tanzanya 769 km, Uganda 933 km
Sahil şeridi: 536 km
İklimi: Kıyıda tropikal, iç kesimde çöl iklimi hakimdir.
Deniz seviyesinden yüksekliği: en alçak noktası: Hint Okyanusu 0 m
en yüksek noktası: Kenya Dağı 5,199 m
Doğal kaynakları: Altın, kireçtaşı, soda, tuz, hidro güç, vahşi doğa
Sulanan arazi: 660 km² (1993 verileri)
Doğal afetler: Kuraklık ve su baskınları


Nüfus Bilgileri


Nüfus: 30,765,916 (Temmuz 2001 verileri)
Nüfus artış oranı: %1.27 (2001 verileri)
Mülteci oranı: -1.5 mülteci/1,000 nüfus (2001 tahmini)
Bebek ölüm oranı: 67.99 ölüm/1,000 doğan bebek (2001 tahmini)
Ortalama hayat süresi: Toplam nüfus: 47.49 yıl
erkeklerde: 46.57 yıl
kadınlarda: 48.44 yıl (2001 verileri)
Ortalama çocuk sayısı: 3.5 çocuk/1 kadın (2001 tahmini)
HIV/AIDS - hastalıklarına yakalanan yetişkin sayısı: %13.95 (1999 verileri)
HIV/AIDS - hastalığı olan insan sayısı: 2.1 milyon (1999 verileri)
HIV/AIDS - hastalıklarından ölenlerin sayısı: 180,000 (1999 verileri)
Ulus: Kenyalı
Nüfusun etnik dağılımı: Kikuyu %22, Luhya %14, Luo %13, Kalenjin %12, Kamba %11, Kisii %6, Meru %6, diğer Afrikalılar %15, Afrikalılar (Asyalılar, Avrupalı ve Araplar) %1
Din: Protestanlar %38, Roma Katolikleri %28, yerel inançlar 2%6, Müslümanlar %7, diğer %1
Diller: İngilizce (resmi), Kiswahili (resmi), diğer yerel diller
Okur yazar oranı: 15 yaş ve üzeri için veriler
toplam nüfusta: %78.1
erkekler: %86.3
kadınlar: %70 (1995 verileri)


Yönetimi


Ülke adı: Resmi tam adı: Kenya Cumhuriyeti
kısa şekli : Kenya
eski adı: İngiltere Doğu Afrikası
Yönetim biçimi: Başkanlık Tipi Cumhuriyet
Başkent: Nairobi
İdari bölümler: 7 eyalet ve 1 bölge; Merkez, Kıyı, Doğu, Nairobi Bölgesi Kuzey Doğu, Nyanza, Uçurum Vadisi, Batı
Bağımsızlık günü: 12 Aralık 1963 (İngiltere'den)
Milli bayram: Bağımsızlık günü, 12 Aralık (1963)
Anayasa: 12 Aralık 1963
Üye olduğu uluslararası örgüt ve kuruluşlar: ACP (Afrika - Karayip - Pasifik Ülkeleri), AfDB (Afrika Kalkınma Bankası), C, CCC (Gümrük İşbirliği Konseyi), EADB (Doğu Afrika Kalkınma Bankası), ECA (Birleşmiş Milletler Afrika Ekonomik Komisyonu), FAO (Tarım ve Gıda Örgütü), G-77, IAEA (Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı), IBRD (Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası), ICAO (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü), ICFTU (Uluslararası Serbest Ticaret Birlikleri Konfederastonu), ICRM (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi), IDA (Uluslararası Kalkınma Birliği), IFAD (Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu), IFC (Uluslararası Finansman Kurumu), IFRCS (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Toplulukları Federasyonu), IGAD (Hükümetler Arası Kalkınma Otoritesi), ILO (Uluslarası Çalışma Örgütü), IMF (Uluslararası Para Fonu), IMO (Uluslararası Denizcilik Örgütü), Inmarsat (Uluslararası Denizcilik Uydu Teşkilatı), Intelsat (Uluslararası Telekomünikasyon ve Uydu Örgütü), Interpol (Uluslararası Polis Teşkilatı), IOC (Uluslararası Olimpiyat Komitesi), IOM (Uluslararası Göçmen Teşkilatı), ISO (Uluslararası Standartlar Örgütü), ITU (Uluslararası Haberleşme Birliği), MINURSO (BM Bati Sahra Referandum Misyonu), MONUC (BM Kongo Operasyonu), NAM, OAU (Afrika Birliği Teşkilatı), OPCW (Kimyasal Silahları Yasaklama Organizasyonu), UN (Birleşmiş Milletler), UNAMSIL (BM Sierra Leone Misyonu), UNCTAD (Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı), UNESCO (Eğitim-Bilim ve Kültür Örgütü), UNIDO (Endüstriyel Kalkınma Örgütü), UNIKOM (BM Irak-Kuveyt Gözlem Misyonu), UNMEE (BM Etyopya-Eritre Misyonu), UNMIBH (BM Bosna Hersek Misyonu), UNMIK (BM Kosova Geçici Yönetimi), UNMOP (BM Prevlaka Gözlem Misyonu), UNTAET (BM Doğu Timor Geçiş Yönetimi), UNU, UPU (Dünya Posta Birliği), WHO (Dünya Sağlık Örgütü), WIPO (Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı), WMO (Dünya Meteoroloji Örgütü), WToO (Dünya Turizm Örgütü), WTrO (Dünya Ticaret Örgütü)


Ekonomik Göstergeler


GSYİH: Satınalma Gücü paritesi - 45.6 milyar $ (2000 verileri)
GSYİH - reel büyüme: %0.4 (2000 verileri)
GSYİH - sektörel bileşim: tarım: %25
endüstri: %13
hizmet: %62 (1999 verileri)
Enflasyon oranı (tüketici fiyatlarında): %7 (2000 verileri)
İş gücü: 9.2 milyon (1998 verileri)
Sektörlere göre işgücü dağılımı: Tarım %75-%80
İşsizlik oranı: %50 (1998 verileri)
Endüstri: Tüketim malları, tarım ürünleri, petrol arıtımı, çimento, turizm
Endüstrinin büyüme oranı: %0.5 (2000 verileri)
Elektrik üretimi: 4.225 milyar kWh (1999)
Elektrik tüketimi: 4.075 milyar kWh (1999)
Elektrik ihracatı: 0 kWh (1999)
Elektrik ithalatı: 146 milyon kWh (1999)
Tarım ürünleri: Kahve, çay, mısır, buğday, şekerkamışı, meyve, sebze, süt ürünleri, sığır eti, kümes hayvanları, yumurta
İhracat: 1.7 milyar $ (2000 verileri)
İhracat ürünleri: Çay, kahve, bahçe ürünleri, petrol ürünleri, balık, çimento
İhracat ortakları: Uganda %18, İngiltere %15, Tanzanya %12, Pakistan %8 (1999)
İthalat tutarı: 3 milyar $ (2000 verileri)
İthalat ürünleri: Makine ve taşıt araçları, petrol ürünleri, demir çelik
İthalat ortakları: İngiltere %12, Birleşik Arap Emirlikleri %8, Japonya %8, ABD %7 (1999)
Dış borç tutarı: 6.2 milyar $ (2000)
Para birimi: Kenya Shillingi (KES)
Para birimi kodu: KES
Mali yıl: 1 Temmuz - 30 Haziran


İletişim Bilgileri


Kullanılan telefon hatları: 290,000 (1998)
Telefon kodu: 254
Radyo yayın istasyonları: AM 24, FM 8, kısa dalga 6 (1999)
Radyolar: 3.07 milyon (1997)
Televizyon yayını yapan istasyonlar: 8 (1997)
Televizyonlar: 730,000 (1997)
Internet kısaltması: .ke
Internet servis sağlayıcıları: 5 (2000)
Internet kullanıcıları: 45,000 (1999)


Ulaşım ve Taşımacılık


Demiryolları: 2,778 km
Karayolları: 63,800 km (1996)
Boru hatları: petrol ürünleri 483 km
Limanları: Kisumu, Lamu, Mombasa
Hava alanları: 230 (2000 verileri)