ENKOPRESİZ (Altına Kaka Yapma)

[Affrodit]

Enkopresiz en az dört yaşında olan bir çocuğun uygunsuz yere (örneğin yere ya da çamaşırına) kakasını yapmasıdır. Bu durum üç ay süreyle devam ediyorsa ve ayda en az bir kez tekrarlıyorsa çocuğun enkopresiz yaşadığı düşünülür. Erkek çocuklarda kız çocuklarına oranla dört beş kat daha fazla görülmektedir.
Genellikle enkopresiz çocukların uzun süreli kronik kabızlık yaşamaları sonucunda yaşadıkları bir sorundur. Kabızlıkla beraber çocukların bağırsak hareketlerinde yavaşlama ve sıkıntı yaşanır. Özellikle kabızlık yaşandığında bir kısırdöngü başlar. Çocuk kaka yaparken rahatsızlık hissetiği için tuvalete gitmeyi reddeder. Bağırsağa yapılan baskı sonucunda rektum genişler, mesane dolar ancak boşalamaz. Ancak aşırı baskıdan dolayı gün içinde sızmalar olabilir.
Kabızlığın yanı sıra hazır yemek tüketmek, yeteri kadar su içmemek, düşük aktivite, ev dışındaki ortamlarda tuvaleti kullanmama gibi nedenler de enkopresiz geliştirmesini etkiler.
Kabızlık gibi fiziksel nedenlerin yanı sıra duygusal sıkıntılar ve aile içi problemler de enkopresizin gelişimine neden olur. Özellikle tuvalet eğitimi sırasında yaşanan stresli bir olay çocuğun eğitimini tamamlamasını engelleyebilir. Ya da kaka yapmayı acı gibi olumsuz duygularla bağdaştırabilir. Küçük çocuklar tuvaletin içinden korkabilir ya da kaka yaparken kendinden bir parçayı kaybedecekmiş gibi bir hisse kapılabilirler.
Anne babanın bu durumda gösterdiği olumsuz tepkiler (eğitim konusunda ısrarcı davranma, yoğun hayalkırıklığı ve kızgınlık dolu tepkiler) çocuğun zihninin bağırsak hareketleriyle gereğinden fazla meşgul olmasına neden olur. Bu durumda uygun bir çözüm bulunamazsa çocuk anne baba ile kontrol ve güç mücadelesine girebilir. Uygun olmayan şekilde geliştirdiği bağırsak kontrolüyle çocuk tıpkı dışkısı gibi kendi kızgınlığını içinde tutmaya başlayabilir. Ayrıca stres yaratan bir olaya (örneğin, kardeş doğumu, okula başlama, ana bakım veren kişiden ayrılma gibi) karşı tepki olarak da çocuk altını kirletmeyi seçebilir.
Enkopresiz sonucunda da bazı duygusal sıkıntılar yaşanır. Kakasını tutamamamak çocukta utanç ve suçluluk hissi yaşatır. Ayrıca çevresindeki kişiler de (kardeşi, arkadaşı, vb. gibi) çocuğun yanına yaklaşmak istemeyebilir ve bu durum onun dışlanmasına ve alay edilmesine neden olur.

Öneriler:• Anne baba çocuğun yeterli miktarda sıvı ve lifli gıda alıp almadığını kontrol edebilir.
• Çocuk öğünlerden sonra beş on dakika tuvalete oturabilir.
• Tuvaletteyken bazı pekiştirmek uygulamak (kitap okumak, çıkartma kitabını doldurmak, vb. gibi) çocuğu teşvik edebilir.
• Tuvaletini yapması konusunda çocukla inatlaşmamak ya da onu azarlamamak gerekir.
Ne zaman yardım almalı?
• Yukarıdaki davranışsal yöntemlere cevap vermediğinde,
• Kabızlık kronikleşmiş ve çocuğun tuvaletini yapmasını engelleyen ve onu korkutan bir durum haline gelmişse,
enkopresiz yaşayan çocuk için bir uzmandan yardım almak gerekir.

Alıntıdır...