Çocuklarda Cinsel Farkındalığın Gelişimi

[Affrodit]

“Oğlumla kızım sıksık banyoya gidip saklanıyorlar. Bir kez içeri girdiğimde kızımı oğlumun penisiyle oynarken buldum. Ne yaptıklarını sorduğumda doktorculuk oynadıklarını, ve bu oyunun çok hoşlarına gittiğini söylediler. O günden beri daha sıkı takip etmeye çalışıyorum. Sanırım onları hiç serbest bırakmamak ya da tekrarladıkları zaman azarlamak gerekiyor.”

Çocuklukta cinsel farkındalığın başlamasıyla gündeme gelen bu tür oyunlar ve sorular birçok anne baba için endişe vericidir. Ancak bu konu ile ilgili yasaklayıcı ya da azarlayıcı anne baba yaklaşımları ergenlik dönemine geldiğinde gencin utanç ve suçluluk duymasına neden olabiliyor.

Bu dönemde çocuklar kendi bedenlerini keşfetmeye çalışırlar. 2.5 yaşına doğru birbirlerinin cinsel organlarına bakabilmek ve meraklarını tatmin edebilmek için doktorculuk oynamaya başlarlar. Böylece bedenlerinin ortak ve farklı yanlarını keşfederler. Bu durumun birbirinin cinsel arzularını tatmin etmeye çalışmakla bir ilgisi yoktur. O anda durumu gördüğünüzde çocuğunuzun ilgisini farklı yöne çekebilirsiniz ya da daha sonra onunla oturup konuşabilirsiniz: Örneğin, “Arkadaşının vücudunu merak ettiğin için ona bakmak istedin, bunu anlıyorum. Artık sen büyüyorsun ve vücudumuzdaki özel yerleri başkalarına göstermiyoruz.” Böylece çocuğun da yaptığı davranıştan dolayı kendini suçlu hissetmesini önlemiş olursunuz.

“Kimse istemediğin şekilde sana dokunamaz.”

Bu noktada onunla sağlıklı ve sağlıksız dokunma şekilleri hakkında da konuşabilirsiniz. Ona , “Bedenin sana ait ve kimse sen istemediğin zaman sana dokunamaz. Eğer istemediğin şekilde sana dokunan biri olursa ona durmasını söyle ve mutlaka bana haber ver. Seni rahatsız eden her şeyi bana anlatabilirsin.” Böylece cinsel istismara karşı da önleyici davranmayı öğrenir.

Cinsel farkındalığın gelişmesi

Bedensel farklılıklarını ilk kez keşfeden birçok çocuk ani bir şok yaşayabilir. Kız çocuk erkeğinki gibi bir cinsel organa sahip olmadığını görünce hayal kırıklığı, erkek çocuk ise kızların farklı bir yapıda olduğunu gördüğünde penisini kaybedeceği korkusu yaşayabilir. Bu nedenle cinselliği keşfetmeleriyle beraber gelecek sorulara açık olarak cevap vermek çok önemli.

Onlara basit bir şekilde kızların ve erkeklerin farklı organları olduğunu ve bu durumun hiç değişmeyeceğini söyleyebilirsiniz:

“Senin pipin var. Ve hep olacak” gibi. Ancak anne babalar bazen bu konuda konuşmaktan çekinebilirler.

Çocukların cinsellikle ilgili örneğin “bununla ne yapılır?”,” sen de yapıyor musun?” vb. gibi sorular sorması, doğal olarak anne babayı kendi cinselliğinden bahsetmeye yönlendiriyor. Bununla ilgili duyguların farkına varmak, çocukların durumuna daha yapıcı olarak tepki vermelerine yardım edebilir.

Cinsellikle ilgili sorular

Dolayısıyla onu karşınıza oturtup cinsellik hakkında bilgi vermek için bir ya da iki görüşme yapmaya gerek yoktur. Soruları geldikçe zaman içinde yanıtlayabilirsiniz. Eğer hiç soru sormuyorsa konuyu gözardı etmeyin. 5 yaşında kız ve erkek çocukların bedenleri arasındaki farkları ve cinsellikle ilgili merak ettiklerini anlatan, çocuğun içinde bulunduğu gelişimsel döneme uygun hazırlanmış resimli kitaplara beraber bakarak meraklarını gidermeleri sağlanabilir.

Çocukların cinsellikle ilgili sorularını mümkün olduğunca basit ve anlaşılır bir dille cevaplamak gerekir. Bu tür soruları sorulduğu zaman cevap gelmediğini gördüklerinde, ortada bir sorun olduğunu düşünebilirler. Çünkü sessizlik hayalgüçlerini harekete geçirir ve kendi cinsellikleri ile ilgili gerçekçi olmayan düşünceler geliştirebilir ya da çeşitli korkular üretebilirler.

Ne zaman yardım almalı?

- Çocuğun zihni cinsel konularla aşırı meşgul olduğunda,
- Arkadaşlarına ya da çevresindeki kişilere karşı sıklıkla cinsellik içeren sözler söylediğinde ve davranışlar gösterdiğinde (karşısındaki kişinin ya da kendi vücudunun özel yerlerine sıklıkla dokunma ya da gösterme isteği, aşırı mastürbasyon, gibi)
- Anne baba çocuğun cinsellikle ilgili konularda nasıl yaklaşım göstereceği konusunda kararsız kaldıklarında, bir uzmandan psikolojik yardım alabilirler.

Uzm. Psikolojik Danışman Filiz Çetin