Skolyoz (omurga eğriliği)

[doğangüneş]

Skolyoz (omurga eğriliği)
Skolyoz nedir?
Genellikle ergenlik çağlarında kız çocuklarında daha sık ortaya çıkan, sırt ve/veya bel bölgelerinde omurganın yana doğru eğriliğidir. Omurgadaki eğrilik 10-20 dereceden fazla olduğunda göğüs kafesinde, kalçada ve omuz seviyelerinde şekil bozukluğu olur. Sebebi belli olmayan skolyoz çocuklukta başlayabilir; ama genellikle ergenliğe kadar fark edilmez. Eğriliğin kendisi ve uygulanan tedavi yöntemleri ergenlerde duygusal problemlere veya kendine güvenin azalmasına neden olabilir.

Skolyoz nasıl anlaşılır?
Skolyozun ilk belirtilerinden biri daha önce giyilebilen giysilerin vücuda tam oturmaması sonucu eteğin veya giysinin çizgilerinin asimetrik oluşudur. Skolyozun en çok görülen diğer bulgusu sağ tarafta belirginleşen kürek kemiği çıkıntısıdır. Bir omuz diğerinden daha yüksek olabilir ve bir tarafa eğilme eğilimi mevcuttur. Omuz ve kalçaların simetrik durmaz, omurga yana doğru eğridir. Çocuklar kollarını aşağı sarkıtarak öne eğildiklerinde sırt ve kürek kemiği seviyesinde asimetri olması tipiktir. Skolyozda bel ve sırt ağrısı sık karşılaşılan bir bulgu değildir. Eğriliğe ağrının da eşlik ettiği durumlarda omurganın ve içinden geçen omuriliğin iltihabi hastalıkları ve tümörleri akla gelmelidir.

Çocuğun günlük yaşamı nasıl etkilenir?
Eğriliğinin derecesine bağlı olarak vücutta şekilsel bir bozulma söz konusudur. Eğrilik derecesi arttığında solunum problemleri oluşmaya başlar ve enerji harcama kapasitesi düşer.

Hangi derecedeki eğimlerde hastalık tehlikeli boyuttadır?
20 yaşa kadar skolyozun cerrahi tedavi sınırı 40 derecedir. Eğriliğin 80 derece ve üstüne çıktığı durumlar hayati fonksiyonlarla ilgili sıkıntıları da beraberinde getirecektir.

Hastalığın tedavisinde neler yapılır?
Skolyoz tedavisinin amacı şekil bozukluğunu düzeltmek ve düzelmenin kalıcı olmasını sağlamaktır. 30 derecenin altı eğriliği olan kişilerde yakınma yoksa eğrilik ilerleme göstermeyeceğinden cerrahi tedavi gereksizdir. Tedavide korse kullanımı, ameliyat veya bu tedavilerin bir kombinasyonu uygulanır.

İlerleme gösterdiği saptanan ve 20 derecenin üzerindeki skolyozlarda korse kullanımına başlanır, korse kullanılması da skolyozun ilerlemesinin önlenmesinde etkilidir, ancak erken yaşta kullanılmaya başlanması gerekir. Korse ile omurga asimetrik basınçlara karşı desteklenir. Korse kullanımı tercihen günde 22-23 saat olmalıdır. Korse kullanımının sona erdirilmesi üçer aylık korsenin günlük kullanımının azaltılmasıyla ve radyolojik kontrollerle yapılır. Tedavide başarı oranı yaklaşık %50'dir. Korse ile tedavi yaklaşık bir yıl sürer, ne kadar erken yaşta kullanılmaya başlanırsa o ölçüde başarı elde edilir.

Ne zaman cerrahi tedavi gerekir?
Ameliyatla düzeltme, 40 derece veya üzerindeki skolyozlarda uygulanır. Tedavi edilmeyen aşırı skolyozlar, azalan akciğer kapasitesine bağlı olarak kalp ve akciğer problemlerine, sırt ağrılarına, fiziksel bozukluklara, neden olabilir