Içimizdeki ev kızı...

[blueice]

Ece TEMELKURAN Kıyıdan
İçimizdeki 'ev kızı'

Küçükken, sanırım 15 yaşımda filandım, sokağın, günün karardığı saatlerin bana yasaklandığını, öyle olması gerektiğini, bunun erkek olmadığım için doğuştan getirdiğim bir bela olduğunu anladığımda çok öfkelendiğimi hatırlıyorum.
Odamda oturup uzun uzun sadece kapının dışında olmak istediğimi düşünürdüm. Kapının kilitli olan bu tarafında değil de öteki tarafında. Bir yere gitmek için değil, sadece, kapının bu tarafında kalma mecburiyeti, bu kural beni boğduğu için.

Derinin dibindeki bilgi
Şimdi uzaklardayım. Çok da güvenli bir yerdeyim kadınlar için. Ve fark ettim ki öteki gece, yürürken sokakta ülkemin kadınlık bilgisi peşimi bırakmıyor. Karanlık olduğu için hızlı hızlı, bir yere bakmadan yürümeye çalışıyorum sokakta.
Durdum sonra. Aniden. Bu bilginin derimin ne kadar derinine işlediğini fark edince, gecenin bir vakti durdum. Ülkemde ancak bir erkeğin yapabileceği için ağır ağır yürümeye başladım sokakta. Etrafa baka baka. Geceye baka baka. Yalnız başıma...

Erkekler anlamaz
Bir erkek bunu zor anlar. Geceden, sokaktan korkmamak, bu korkunun size öğretilmemesi ne tür bir özgürlüktür, anlatsan da hissedemezler belki. Sokağın elinden alınmış olması nelerini eksiltir bir kadının, zordur hissetmesi. Düşünsenize, bir hayatınız var ama geceleri yok. Geceleri ev demek. Başka da bir şey demek değil. Yarı ömrünüzü yiyen bir hapislik.

Ev kızları
Geçen günlerde Türkiye'de ne çok 'ev kızı' olduğunu gösteren bir araştırma yayımlandı. Bir sürü akıllı, becerikli, hayat dolu kadının kapının öteki tarafına geçemediği bir ülke Türkiye. İçine, dışarı çıkmama bilgisinin gömülü olduğu, 'meşru bir gerekçe' olmadan kapının dışarısına bile adım atılamayan bir hayat demek bu.
Bulaşıkla toz almak arasında gerilen bir ip üzerinde ruh sağlığı cambazlığı... 'Canım sıkıldı, boğuluyorum' cümlesinin asla bir dışarı çıkma gerekçesi olamadığı bir hayat. Ve içlerinde ne çoktur o kızların diyelim ki Afganistan'daki burkalı kadınlara bakıp acıyan. Oysa kendi burkaları sadece daha geniş, evleri kaç metrekare ise o kadar.
Gövdelerinin enerjisini giderek daha incelen dantellere akıtmaya çalışan, öfkelendikçe gidip en çok cam silmek zorunda bırakılan, giderek sokaktan daha çok korkan ve bir gün artık sokağa çıkabileceği, bunun hakkı olduğu bilgisini bile unutan onca genç, akıllı kadın.

Kapının dışında hayat
Ben şanslı bir kadın sayılırım Türkiye koşullarında. Sadece üniversite için evi bırakıp gitmekle kalmayıp sonra da hep 'kapının öte tarafında' olacağım bir hayat kurdum kendime. Ve ben bile, dünyanın en güvenli yerinde üstelik, bir gece fark ediyorum ki hepimizin içine bir ev kızı yerleştiriliyor bu ülkede.
En güvenli gecede bile dışarıda olmaması gerektiğini, geceleri yalnız başına sokakta olursa 'başına fena şeyler geleceğini' bir refleks olarak zanneden bir ev kızı var benim içimde bile. Havalı duruyor olabilir, köşe yazarlığı filan.
Ama ben de biliyorum niyeyse dantel örmeyi, televizyonun altındaki tozun bir şişe nemli bez sararak alınması gerektiğini, havluların katlandığında dış kenarlarının rafın iç tarafına gelmesi gerektiğini, çarşaflara 'el ütüsü' yapılacağını, sokağa çıkarken 'Kaza maza geçirirsin, rezil olma sakın' diyerek temiz iç çamaşır giymek gerektiğini...
Hepimiz içimizden ev kızlarını ayıklasak? Ayıklanabilir mi ki?


BS


İçimizdeki "ev kızı" / Yazarlar / Milliyet Gazete