Ucuz dilcilik

[erkişi]

Cemil Meriç, bir yazısında "Niçe, kırkında delirdi; ben ise kırkımdan sonra doğru yolu buldum." diyordu. Birçok kültürde kırkıncı yaş insanlar için önemli bir dönüm noktası, çoğu zaman kemal yaşı kabul edilmiş. Peygamber Efendimize nübüvvetin kırk yaşında geldiğini de hatırlayalım... Sıradan insanlar için kırkıncı yaş kimi zaman sıra dışı davranışlar gösterme yaşı da olabiliyor. Kırkından sonra azma tehlikesi hepimiz için vârit.
E dergisinin Aralık sayısında kendisiyle yapılan söyleşiden öğrendiğimize göre Feyza Hepçilingirler de kırkından sonra makas değiştirenlerden. O zamana kadar İzmir'de "durmuş oturmuş" bir evliliği varken, sanat aşkına bozup İstanbul'a gelmiş. Aslında bir edebiyat öğretmeni; aynı zamanda da hikâyeci. Kader onu bize hikâyeci kimliğiyle değil, dil yazılarıyla tanıttı.

F. Hepçilingirler Hanım, söyleşide nasıl olup da bir dil yazarı olduğunu anlatıyor. Malûm basınımızda son birkaç yıldır dil konularını gündeme getiren Hakkı Devrim ile Şiar Yalçın Beylerin yazıları olmuştu (Oysa İbrahim Kardeş, hepsinden önce başlamıştır dil yazıları yazmaya.) Lâkin sayın Devrim de Yalçın da dil ile "amatörce" ilgilenmektedirler ve onların dile yaklaşımları F. Hepçilingirler'i rahatsız etmiştir. Bunun üzerine Türkçeden ekmeğini kazanan biri olarak dil yazıları yazmaya başlar. Sayın Hepçilingirler o kanaattedir ki, kültür dünyamızda dil konularına ilgiyi asıl çeken, "dil hareketlenmesindeki ilk dalgayı yaratan" kendisidir.

Gazete yazıları yazmak insanı ne kadar dil yazarı yahut dil bilgini yapar bilemem. Aslında buna olumlu bir cevap verilebileceğinden de emin değilim. Ancak bu işi yapanın işe bilimi değil de ideolojisini öne koyarak bakması rahatsızlık vericidir. Çünkü ideoloji gözlüğü, terimlerin yanlış tanımlanmasına sebep olur. İşin başında yanlış tanımlanmış terimlerle yola çıkan bir entellektüel, dil yazarı olmak bir tarafa, sıradan bir "okumuş" bile olamaz.

Eh, kültür hayatımızda dil dalgalanması başlattığını varsayacak kadar kendinden emin olan sayın Hepçilingirler herhalde "ekmeğini kazandığı" bilgi alanı konusunda doğru tanımlara sahiptir diye düşünmek hakkımızdır, değil mi? Ne gezer! Piyasaya son çıkan kitabının ön sözünde şöyle diyor :

"Cumhuriyetin kuruluşundan bu yana, Osmanlıca ile Türkçe arasında seçim yapmak, bunlardan birini savunmak ideolojik bir yaklaşımı içeriyordu. Uzun yıllar (bir-iki aykırı örnek dışında) kendini sağcı sayanlar Osmanlıcayı, solcu sayanlar Türkçeyi benimsedi, savundu."
Anlaşıldı mı?

Sağcılar Osmanlıcayı, solcular Türkçeyi savunmuş! Peki Hepçilingirler neyi savunuyor? Türkçeyi. O zaman Hepçilingirler bir solcu! Demek ki, solcu Hepçilingirler de konuya "ideolojik" yaklaşıyor. Artık bundan sonra "bilgilenmek" için kitabı okumaya devam edip etmemek sizin kararınıza kalmış...

Ben devam etmeyeceğim.

Ama benim devam etmeme kararım sadece yazarın yaklaşımının "ideolojik" olmasından kaynaklanmıyor. Yazarın okuyucusunu sıradan, basit, âmiyâne bir mantık oyunuyla kandırmaya çalışmasından da ileri geliyor. Eğer kandırmaya çalışmıyorsa, mantık yapısında kolay iflah olmaz bir sakatlık, yani tutarsızlık var demektir.

Hele şu cümle, yazarının konuya nasıl dar bir delikten baktığını pek iyi gösteriyor:

"Bugün de Türkçeyi savunmak, İslamcı ve milliyetçi görüşün karşısında yer almak demektir!"

Eskilerin dilinde (Osmanlıca oluyor galiba bu) "yâvegûluk" diye bir kelime vardı. "Türkçesi"ni bilmediğim için ben bu sözü kullanmayacağım (Belki bu yüzden İslamcı ve milliyetçi görüşün karşısında olmuş olacağım), sadece "Ahh, off!" demekle yetineceğim.

Bilimsiz bir dilcilik, ucuz dilciliktir!


alıntıdır.