Ünlü Şairler

[doğangüneş]

Armutlu

Bu ozanın da yaşamıyla ilgili hemen hiçbir bilgi yok. Nereli olduğu, nerede doğduğu, nerede öldüğü bilinmiyor. Halkbilimciler, Murat REİS 'in savaşlarını, yiğitliklerini anlattığına göre "16. yüzyılda yaşamış olduğu" varsayımını ileri sürüyorlar. Murat REİS 'in savaşlarını anlattığına göre, bir deniz cenkçisi olduğu da düşünülebilir.

[doğangüneş]

Asaf Halet Çelebi

İstanbul'da doğdu. Galatasaray Sultanîsi'nden Adliye Meslek Mektebi'ne geçti. Öğrenimini tamamladıktan sonra, zabit kâtipliği, bankacılık ve kütüphanecilik gibi işlerde çalıştı.

Şiir Kitapları:

He (1942),
Lâmelif (1945),
Om Mani Padme Hum (1953).

"Aile çevresinde Doğu ve Batı kültürlerini bir arada yaşama fırsatı buldu. Bunun tesirlerini sürekli olarak şiirlerine yansıttı. On sekiz yaşına kadar gazel ve rubâi gibi eski tarz şiirlerle meşgûl olan Asaf Halet Çelebi, 1937'den sonra yeni düzendeki şiirleriyle kişiliğini buldu. Sezgi yolu ile çağrışımlara, ses
yankılanmaları ile anlam bütünlüğüne ulaşan şiirleri ile geniş yankı uyandırdı." (Tahir Alangu, 1974)

Ahmet Necdet,
Modern Türk Şiiri
Yönelimler, Tanıklıklar, Örnekler
Broy Yayınevi, Ekim 1993.

[doğangüneş]

Aşık


Yaşamıyla ilgili ayrıntılı bilgiden yoksun olduğumuz Aşık, çağındaki öteki ozanlara göre daha arınmış, halka daha yakın, daha duyarlı bir halk ozanı olarak dikkati çekiyor. Böylece hem ünü çoğalmış; hem de etkinlik kazanmış bir ozan olduğu anlaşılıyor.

4. Murat'ın "musahib"i Musa Çelebi'nin öldürülmesi (1631) üzerine yaktığı türküden, Girit Savaşı (1645) ile ilgili kimi şiirlerinden 17. yüzyılda yaşadığı sonucuna varılıyor. Kimi yiğitlik şiirlerinden, Girit Savaşı'ndan sözetmesinden ötürü de saz ozanı Aşık'ın aynı zamanda bir yeniçeri olabileceği üzerinde de duruluyor.

[doğangüneş]

Aşık Abdi


Aşık Abdi'nin de yaşamıyla ilgili bilgimiz yok. İstanbullu olabileceği üzerinde de duruluyor, bir "İstanbul aşıkı" olabileceği üzerinde de. Aruz ölçüsüyle de şiirler yazmış. Bu "İstanbul aşık"lığı da İstanbul için yazdığı bir övgü şiirine dayandırılıyor.

Bir destanından 1752 yılında Mekke'ye sürüldüğü, Mekke'de üç yıl kaldığı, sonra İstanbul'a döndüğü sonucuna varılıyor.

Aşık Abdi'nin, Aşık Ömer'le Gevheri'den etkilendiği de görülüyor.

[doğangüneş]

Aşık Ali


Aşık Ali'nin yaşamıyla ilgili bilgi yok. Ancak, Şam Valisi Nasuh Paşa'nın padişah fermanıyla başının kesilmesi olayıyla ilgili olarak yaktığı ağıttan yaşadığı yüzyıl çıkarılabiliyor. Ayrıca, Aşık Ali'nin Nasuh Paşa'nın buyruğunda çalıştığı da söylenebilir.

Nasuh Paşa'nın halk ozanlarına yakınlık duyduğu, buyruğuna aldığı da anlaşılıyor. Aşık Ali de bunlardan biri olsa gerektir. Görüleceği gibi, 18. yüzyıl halk ozanlarının dili giderek bozulmaktadır.

[doğangüneş]

Aşık Celali


Aşık Celali, Bayburt'un Tahsinli köyünde doğmuştur. Doğum tarihinin 19. yüzyılın ortalarına rastladığı ileri sürülüyor. Asıl adı Ahmet'tir. Bektaşidir.
Bütün yaşamını yoksulluk içinde çobanlık yaparak geçirmiştir. Bir yetim kızla evlenen Aşık Celali, adı Hamdi olan bir oğlunun ölümünü görmenin acısını da çekmiş, şiirini de söylemiştir.

Aşık Celali'nin Bayburt'un, Erzincan'ın, Erzurum'un, Tercan'ın dolaşmadığı köyü, otlatmadığı sürüsü, sürmediği tarlası kalmadığı söyleniyor. Ölüm tarihi 1915 olarak belirleniyor.

Aşık Celali, 19. yüzyıl halk şiirimizin içinde biraz gerilerde bırakılmış, unutulmuş gibidir. Ama şiirlerine eğilinince, pek de öyle "olmasa da olur" denilecek bir halk ozanı olmadığı ortaya çıkıyor. Yer yer yergisi, taşlaması, alaylaması da var. Bektaşiliğin bütün özelliklerini şiirlerinde, üstelik ustaca denebilecek bir biçimde verebilmiş. Yaşamdaki kırıklığını, acılarını, yoksulluğunu, sevisini içtenlikle sergilemiş bir halk ozanı.


Aşık Celali, Bayburt'un Tahsinli köyünde doğmuştur. Doğum tarihinin 19. yüzyılın ortalarına rastladığı ileri sürülüyor. Asıl adı Ahmet'tir. Bektaşidir.
Bütün yaşamını yoksulluk içinde çobanlık yaparak geçirmiştir. Bir yetim kızla evlenen Aşık Celali, adı Hamdi olan bir oğlunun ölümünü görmenin acısını da çekmiş, şiirini de söylemiştir.

Aşık Celali'nin Bayburt'un, Erzincan'ın, Erzurum'un, Tercan'ın dolaşmadığı köyü, otlatmadığı sürüsü, sürmediği tarlası kalmadığı söyleniyor. Ölüm tarihi 1915 olarak belirleniyor.

Aşık Celali, 19. yüzyıl halk şiirimizin içinde biraz gerilerde bırakılmış, unutulmuş gibidir. Ama şiirlerine eğilinince, pek de öyle "olmasa da olur" denilecek bir halk ozanı olmadığı ortaya çıkıyor. Yer yer yergisi, taşlaması, alaylaması da var. Bektaşiliğin bütün özelliklerini şiirlerinde, üstelik ustaca denebilecek bir biçimde verebilmiş. Yaşamdaki kırıklığını, acılarını, yoksulluğunu, sevisini içtenlikle sergilemiş bir halk ozanı.

[doğangüneş]

Aşık Garip


Yaşamı üzerinde söylentilerin ötesinde açık seçik bilgi edinilemeyen halk ozanlarımızdan biri de Aşık Garip'tir. 16. yüzyılda yaşamış bir saz ozanı olabileceği üzerinde duruluyor. Söylentilerden çıkarıldığına göre, Tebriz yöresinden olduğu, Erzurum, Kars, Halep gibi kentleri dolaştığı ileri sürülüyor.
"Aşık Garip" adıyla bilinen halk öyküsünün yer yer ozanın yaşamıyla ilgili olabileceği üzerinde de duruluyor.

Duyarlığı yoğun bir ozan olduğu, yalın bir Türkçe kullandığı, ustalıklı deyişlerinden çıkartılabilecek bir sonuçtur.

[doğangüneş]

Aşık Halil


Yaşamıyla ilgili bilgi yok. Şiirlerinden çıkarılan sonuca göre Bursalı.

Şiirlerinde "Halil", "Aşık Halil", "Kul Halil" adlarını kullandığı görülüyor. Gene şiirlerine dayanılarak 18. yüzyılda yaşadığı sonucuna varılıyor. Biraz da gölgede kalmış bir ozan ama duyarlığı olan bir ozan olduğu izlenimi veriyor

[doğangüneş]

Aşık İhsani

Kendi yaşam öyküsünü anlatırken Aşık İhsani şöyle diyor: "1934'te Diyarbakır'da doğduğumu anam söyler dururdu. İki yaşında babamı kaybetmişim. Dokuz yaşımdan sonra Anadolu'yu ve birçok yabancı doğu ülkesini "bir dert treni" gibi gezdim." Oysa, kimi edebiyat sözlüklerinde, seçkilerde Aşık İhsani'nin doğum yılı 1930 olarak gösterilmektedir.

Aşık İhsani'nin soyadı "Sırlıoğlu"dur. Yurt içinde birçok yeri dolaştığı gibi, yurt dışında başta Arap ülkeleri olmak üzere Fransa, Belçika, İsviçre, Almanya, Afganistan, Pakistan, Hindistan, Sri Lanka, Endonezya, Avustralya gibi ülkeleri de dolaşmıştır.

Genellikle toplumsal yergi, taşlama yönünde şiirler söyleme çabası içindedir. Bu yüzden birkaç kez tutuklanmıştır. Siyasal eylemleri de görülmüştür.

[doğangüneş]

Aşık Kamil

Bender Kalesi'nin Ruslarca ele geçirilmesinden sonra söylediği destanla, Aşık Kamil'in 18. yüzyılda yaşadığı sonucuna varılıyor. Yaşamıyla ilgili başkaca ayrıntılı bilgi elde edilememiş.