Mİllİ Edebİyat

[IRMAK]

MİLLİ EDEBİYAT

(1911-1923)

Milli edebiyatı 1911 de Selanik’te çıkarılamaya başlanan genç kalemler dergisi etrafında toplanan genç sanatçılar oluşturur. Bu yıllarda devlet siyasi yönden çöküntü içindedir.Bu dönemde memleketi kurtarmak için ortaya çıkmış olan Osmanlıcılık, İslamcılık ve Türkçülük ideolojilerinden Türkçülük fikrini seçerek bunun savunuculuğunu yapar.Bundan sonra İstanbul da birbirini izleyen milliyetçi derneklerle Türk derneği, Türk yurdu ,Türk ocağı adını taşıyan dergiler bu akımın kültür ve edebiyat alanlarında birer yayın organı oldular.





MİLLİ EDEBİYATIN ÖZELLİKLERİ

*Dilde sadeleşme fikrini savunmuşlardır ve bunu eserlerinde uygulamışlardır.

*Dil konusunda şu görüşleri savunmuşlardır:

Türkçe karşılıkları olan Arapça , Farsça kelime ve tamlamaların kullanılmasına karşı çıkmışlardır.

Yazı dilinde İstanbul Türkçe’sinin esas alınmasını ileri sürmüşlerdir.

*Milli konulara yönelmişlerdir.Eserlerinde savaşların insanlarımız üzerindeki etkisi ve çöküntüsünü işlemişlerdir.Yerli ve milli konularda yer vererek Anadolu insanının hayatını yansıtmışlardır.

*Halk şiirinin nazım şekillerini kullanarak ,gerçek şiirimizin halk şiiri ,milli veznimizin hece vezni olduğunu ileri sürmüşlerdir.

*Milli edebiyata yer yer şahsi konular işlense de hamaset yüklü bir edebiyattır.

*Romanda ve öyküde teknik gelişmiştir.

*Milli edebiyatın hikaye ne nesir alanındaki ilk yazarı Ömer Seyfettin’dir.

*Mili edebiyata manzumelerini ve düşünceleriyle yön veren Ziya Gökalptir.

*Tarih ve edebiyat tarihi alanındaki temsilcisidir.Fuat KöPage Rankülüdür.

*Bu okulun başlıca temsilcileri Ömer Seyfettin,Emin Yurdakul,Ziya Gökalp, Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Reşat Nuri Güntekin, Falih Rıfkı Atay, Refik Halit Karay, Halide Edip Adıvar, Kemalettin Kamu





MİLLİ EDEBİYATIN SANATÇILARI



ZİYA GÖKALP

(1876-1924)

*Türkçülük akımını sistemleştiren ve eserlerinde işleyen bir sanatçıdır

*Türk milliyetçiliğini sınırlarını belirleyerek milli edebiyatın fikri temellerini oluşturmuştur.

*Türkçülüğü dil,edebiyat,din,iktisat,siyaset ve güzel sanatlar alanındadır.

*Edebiyatı görüşlerini yaymak için bir araç olarak gördü

*Dili sadedir,süsten uzaktır.

*Türk dilinin milli temeller üzerinde geliştirilmesi konusunda büyük çaba sarf etmiştir.Türkçe karşılıkları olan Arapça ve Farsça sözcük ve tamlamaları atılmasını,halk diline yerleşmiş olanlarında Türkçeleşmiş Türkçe kabul edilmesi gerektiğini belirtmiştir.

*Milli veznimizin hece vezne olduğunu söyler.

Eserler:Şiir kitabları:Kızıl Elma,Yeni Hayat,

Altın Işık

Nesirleri:Türk Töresi,Türkçülüğün Esasları,Türkleşmek Muasırlaşmak İslamlaşmak, Malta Mektupları, Türk Medeniyeti



ÖMER SEYFETTİN

(1884-1920)

*Son devir Türk hikayeciliğinin en büyük yazarlarından biri ve yeni lisan hareketinin savunucularındandır.

*Selanik’te çıkan genç kalemler dergisinde yeni lisan makalesinde Servet –i Fünün edebiyatının ağdalı, katışık diline karşı arı,sade halk dilini savundu.

*Klasik öykünün edebiyatımızdaki ilk temsilcisi oldu.

*Hikayelerinin konularını gündelik yaşamdan , çocukluk ve askerlik anılarından ,tarihten ,halk fıkralarından ,menkıbe ve efsanelerden alır.

*Hikayelerinin bazılarında sosyal hayattaki gülünçlükleri karikatürize eder.

*Hikayeleri realisttir.

*Bazı hikayelerinde Balkanlarda çekilen sıkıntıları ve acıları işlemiştir.

*Dili sade ve süsten uzaktır.

ESERLERİ:

İlk Düşen Ak,Yüksek Ökçeler, Bomba, Diyet, Gizli Mabet, Asilzadeler, Bahar ve Kelebekler, Beyaz Lale, Kaşağı, Yalnız Efe, Nadan, Harem, Falaka

*NOT:Efruz Bey adlı bir romanı da vardır.



MEHMET EMİN YURDAKUL

(1869-1944)

*Şiir yazmaya Servet-i Fünun döneminde başlamıştır.

*İlk şiiri cenge giderken büyük ilgi toplamış ve bu şiirle Mili edebiyatın öncüsü olmuştur.

*Şiirlerinde konularını ,toplum dertlerinden , sosyal epik hayat sahnelerinden almış,uyarıcı ve öğretici şiirler yazmıştır.

*Şiirlerinde sade bir dil ve hece ölçüsü kullanmıştır.

*Şiirlerinde hece sayısı çok olan ölçüler kullanmış böylece söyleyişte şiiri nesre yaklaştırmıştır.



Panaroma, Nur Baba, Hüküm Gecesi, Sodom Gomore, Ankara, Bir Sürgün.



REŞAT NURİ GÜNTEKİN

(1892-1996)

*Şöhretini çalıkuşu romanıyla kazanan Reşat Nuri milli edebiyat akımından etkilenen sanatçılardandır.

*Eserlerinde yanlış batılılaşma anlayışını ,batıl inanışları yurdun çeşitli yerlerinde hayat sahneleri işlemiştir.

*Eserlerinde Anadolu’nun yerli hayatını ve kişilerini başarılı bir şekilde yansıtmıştır.

*Romanlarında güçlü bir gözlemciliğe dayanan realizm ve canlı bir üslup vardır.

*Kahramanlarını genellikle tek boyutludur.Ruh tahlillerinde başarılı eserlerine konuşma dili hakimdir.

*Roman, hikaye ve gezi yazısı türlerinde eserleri vardır.

ESERLERİ:

Romanları: Çalıkuşu, Dudaktan Kalbe, Gizli El, Acımak, Eski Hastalık,Yaprak Dökümü , Akşam Güneşi, Damga, Bir Kadın Düşmanı

Hikayeleri:Tanrı Misafiri, Sönmüş Yıldızlar, Eski Ahbap, Boyunduruk

Tiyatroları:Hançer, Eski Borç, Gözdağı, Balıkesir Muhasebecisi, Taş Parçası, İstiklal

Gezi yazıları: Anadolu notları



YAKUP KADRİ KARAOSMANOĞLU

(1889-1974)

*Roman, hikaye ,deneme,makale, anı ve mensur şiir türlerinde eserler vermiştir.

Yazı hayatına Fecr_i Ati topluluğunda romantik realist hikaye ve mensur şiirle başlayan Yakup Kadri bu topluluk dağıldıktan sonra milli edebiyat içinde yer almıştır.

*Fecr_i Ati topluluğunda bulunduğu müddetçe bu topluluğun özelliklerini benimsemiş ve ferdiyetçi sanat anlayışına sahip olmuştur.

*Asıl şöhretini romanlarıyla buldu.

*Eserlerinde mükemmel bit teknik görülür, karakterleri başarıyla canlandırır.

*İlk eserlerinde mistik bir hava sezilir.

*1916 dan sonra yurt gerçeklerini ve milli duyguları işleyen eserler yazmıştır.

*Tarih ve toplum olaylarından her birini bir romanına aktararak Tanzimat devriyle Atatürk Türkiye’si arasındaki dönem ve kuşakların geçirdikleri sosyal değişim ve bunalımların, yaşayış ve görüş farklılıklarını işledi;düşünceye ve teze dayanan eserler yazdı.

ESERLERİ:

HİKAYELERİ : Bir Serencam, Rahmet , Milli Savaş Hikayeleri

Mensur şiirleri Erenlerin Bağından, Okun Ucundan

ANI : Vatan Yolunda Zoraki , Diplomat Gençlik ve Edebiyat Hatıraları



ROMANLARI :Kiralık Konak,Yaban,




HALİDE EDİP ADIVAR

(1884 1964 )

*İlk zamanlar İngiliz edebiyatının etkisinde yazdı.

*İlk romanlarında aşk konusunu işlemiş ve kadın psikolojisi üzerinde durmuştur.

*Türkçülük akınını benimseyerek milli edebiyatının en tanınmış romancısı ve hikayecisi olmuştur.

*Ünlü Sultan Ahmet mitingi ile halkı coşturmuş ve milli mücadelenin bizzat içinde rol almıştır

*Eserlerinde gözlem , tasvir ve tahlillerde başarılıdır.

*Eserlerinde sosyal çevreye önem verir.

*Dağınık bir üslubu vardır. Kullanmada başarılı değildir.

*Romanlarında kahramanları genellikle kadındır.

*Kadın kahramanları üstün özelliklere sahiptir.

*Karakter bulmakta başarılıdır.

*Eserlerini 3 kümeye ayırabiliriz.

Yazar ilk romanlarında aşk konusu üzerinde durur.Bireysel tutkuları , özellikle kadın psikolojisini izler. Handan , seviye talip , kalp ağrısı gibi romanlarını bu kümede sayabiliriz.



Kurtuluş savaşı üzerine yazılmış romanları : Ateşten Gömlek , Vurun Kahpeye.

Toplum hayatını anlattığı töre romanları bu romanlar : Sinekli Bakkal , Tatarcık ,

Sonsuz Panayır , Sevda Sokağı Komedyası , Mor Salkımlı Ev ( ANI )



ESERLERİ : Romanları : Handan ;( aşk ) Yeni Turan ( idealize edilmiş bir kadının düşünce serüveni.) Ateşten Gömlek , Vurun Kahpeye ( istiklal savaşını , yunun zulmünü anlatır ) Sinekli Bakkal Tatarcık ( Türkiye’nin toplum yaşantısını yansıtır.)

ANI : Türkün ateşle imtihanı ( istiklal savaşı yılları ) Morsalkımlı Ev ( Çocukluk günleri )

HİKAYELERİ : Dağa Çıkan Kurt , Harap Mabetleri

İNCELEME : İngiliz edebiyatı tarihi



FUAT KÖPage RankÜLÜ

( 1890 – 1966 ) :

*Önceleri Fecri Ati topluluğunda bulunmuş olan Fuat KöPage Rankülü , Tarih ve edebiyat alanında batılı görüşe sahip ilk edebiyat tarihçimizdir.

ESERLERİ : Türk edebiyatı tarihinde usül Türk edebiyatı tarihi Türk Dili ve edebiyatı hakkında araştırmalar ilk mutasavvuflar divan edebiyatı antolojisi.

[Affrodit]

edebiyatımızda ne kadarda önemli olan ve bir o kadarda güzel eserlere imza atan sanatçılarımız var paylaşımlarının devamını dilerim ellerine sağlık iyi forumlar