Çin ve Ortadoğu gemileri

[doğangüneş]

Uzakdoğu'da Çinliler cung (jong) adını verdikleri değişik bir tekne tasarımı geliştirdiler. İçleri oyulmuş iki kanoyu kalas kullanarak birleştirdiler. Daha sonra yanları, kıç ve başı yaparak, altı düz, tahta bir kutu, yani omurgasız bir gövde ortaya çıkardılar. Takoz biçiminde bir eklenti bu kutunun başını oluşturuyordu. kıçı da, arkadan gelecek dalgayla ıslanmayacak biçimde yapılmıştı. İçerde, tam ortada bir yerde, ikinci bir düşey su geçirmez kutu, dümen küreğini içermekteydi.
Çin cungu, yol aldığı sulara ve yelkenini dolduran rüzgarlara çok iyi uyum sağlıyordu. Baş ve kıç yelkeninin Çin uyarlaması, yaklaşık İ.Ö. 250'den başlanarak, yani Batı dünyasının bulmasından 15 yıl önce kullanıma girmişti. Sonradan cunglar güverteli ve çok daha büyük yapılıp, çapraz tahta setlerle ayrı kamaralara bölündü (bu gelişme Batı'da ancak birkaç yüzyıl sonra gerçekleşmiştir): Marco Polo, 50'den çok özel kamarası olan bir cungdan sözetmişti. En büyük cunglar, Batı'da 18. ve 19. yüzyıl'larda yapılan kare yelken donanımlı gemiler daha büyüktü.
Çinlilerin denizcilik alanında en büyük buluşları hasır yelkendi. Tam boy tirizlerle sertleştirilen bu yelkenler, rüzgarın şiddetine göre jaluzi gibi çekilip indirilebiliyor, böylece cung, her havada çağdaş bir yarış yatı gibi yol alabiliyordu. Batı'da tasarımcılar, küçük yatların daha etkili olabilmesi için tam tirizli yelkenlerin çizimini yapmışlardır; ama ancak elektrikle çalışan makaralı sarıcının gelişmesi sonucunda, çağdaş yelkenliler cunglarla eşit oranda rahat yelken kullanma olanağına kavuşmuşlardır.
Japonlar, Cavalılar ve öbür Doğu halkları da, kendilerine uygun biçimlerde cunglar yapmışlardır. Çok çeşitli olan bu tekneler, 17. yüzyıl'dan önce yapılmış herhangi bir Batı teknesinden üstündüler. Denize daha yatkın oldukları gibi, rüzgara da çok daha iyi uyum sağlıyorlardı. Bu nedenle, temel cung tasarımı günümüze kadar varlığını sürdürdü. Cunglar hala Çin kıyıları açıklarında, Yangtze Nehri'nde ve öbür Çin ırmaklarında yolcu ve yük taşımaktadırlar. Cungun biraz değişik bir çeşidi olan sampan da, günümüzde genellikle kıçtan takma bir motorla kullanılmaktadır.
Kuzeydoğu Musonlarının sürekli rüzgarları Hint okyanusunda özel bir durum yarattığı için Araplar, İranlılar ve Hintliler de, rüzgara uyum sağlayan üç köşeli latin yelkeniyle donatılmış bir tekne türü geliştirmişlerdi. Günümüzde Kızıldeniz , Basra Körfezi ve Hint okyanusunda işleyen üçgen biçimli yelkenli tuvalar, 2000 yıl öncekilerden çok az değişiklik gösterirler. Nil ırmağında kullanılmış Mısır felukaları da, tuvanın bir uyarlamasıdır. Latin donanımlı teknenin baş ve kıç yelkenlerini kullanmak güç olmasına karşın, söz konusu sularda rüzgar sabahtan akşama kadar tek yönden estiği için, tuvalar bakımından herhangi bir kullanım güçlüğü sözkonusu değildi.
alıntı

[orkuorkun]

uzakdogunun tekne ve kayiklari bizden farklidir. hemde cok farkli , biz sadece dunyada kendimiz varmisiz gibi baktigimiz icin boyle.

Hint okyanusu ve pasifikin dalgalanma akinti yapisi farklidir. eger turkiyedeki kayik.bot sistemi uzakdoguya goturulurse batar. cunku adamlarin dengeleme olayi daha farkli.
gemilerdeki can kurtarma tekneleri fiberglastir ve SOLAS kosullarina gore yapilmistir bizim burda bahsettigimiz.yoresel tekne sanatidir.

Atlantige acilan portekizliler resmen tekneleri ile firtina ile dalga gecerlerken gemiler ile gecerken bizler azap cekeriz. dunyada gordugum en cesur balikcilar potekizliler cunku azorlara kadar firtinali havada balik avlamaya giderler. tabii ki tekne yapilari buna uygundur. ayni havada VOLGA BALT tipi gemi ile cesaret eden rus gemisi kirilarak batmis, cesetleri sahillere kadar vurmustur. volga bal tipi gemiler nehir icin yapilmislar , ancak para kazanmak ugruna acik denizlere hatta okyanuslara cikmislardir. Balt tipi gemiler komunizm zamaninda yapilmis, rusyya kapitalizm ruzgari esince para kazanmak ugruna heryere gitmisler. oysa onlar sadece birer nehir gemisi, nefirlerde firtina olsa bile suyu kaldirmaz. bu prensiple boylari uzun ahirliklari hafif yapilmis olup sig sularda calismak icin uretilmis.

teknelerin bolgeye gore yapilmasi bir ozelliktir. aynen yukarida anlatilan gibi.