Yelkencilik Terimleri

[doğangüneş]

Yelkencilik Terimleri

Kontra:Yelkenli teknelerin ve deniz taşıtlarının sancak veya iskele olup olmadıklarına verilen isimdir..Yelkenin dolduğu yön anl*****da gelir.

Sancak Kontra:Yelkenli teknelerin ve deniz taşıtlarının sağ kısımlarına verilen isimdir.Rengi yeşildir,geceleri deniz taşıtlarının yeşil görülen yanları sancak yanlarıdır.Yol hakkına sahiptir ve iskele kontra tekneden yol alır.

İskele Kontra:Yelkenli teknelerin ve deniz taşıtlarının sol kısımlarına verilen isimdir.Kırmızı renktedir ve sancak kontra taşıta yol vermek zorundadır.

Seyir:Yelkenli teknelerin rüzgarla olan açılarına göre 3 ana gidiş yönü vardır.Bunlar orsa,apaz ve pupadır.İşte bu yönlere verilen ada seyir diyoruz.

Orsa Seyri:Orsa rüzgara en yakın seyredilen seyirdir.Yelkenli tekneler rüzgara karşı gidemezler.Yaklaşık teknenin omurga hattıyla rüzgar arasında 45 derecelik bir açı oluşur.İşte bir yelkenli teknenin rüzgara en yakın seyredebildiği seyire orsa seyri diyoruz.

Apaz Seyri:Bir yelkenli teknenin rüzgarı yandan alarak seyir etmesine verilen isimdir.Teknenin omurga hattıyla rüzgar arasında 90 derecelik bir açı vardır.Apaz seyirini dar apaz ve geniş apaz diye iki kısıma ayırabiliriz.Eğer rüzgar açısı 50 derce olursa dar 135 derce olursa geniş apaz deriz.Apaz seyiri çoğu yelkenli tekne için en hızlı seyirdir.

Pupa Seyri:Yelkenci olan olmayan herkesin en çok bildiği seyirdir.Pupa seyirinde yelkenli tekne rüzgarı arkadan(180 dereceden) alır.Yelken pupa seyirinde paraşüt gibi çalıştığı için etkisi orsa ve apaz seyirine kıyasla oldukça düşüktür.Yani bu seyir biraz daha yavaş sayılabilinir.

Tramola:Rüzgara yakın orsa seyirinde giden yelkenli tekne,gideceği hedefe ulaşabilmek için dönüşler yapmak zorundadır.Rüzgarüstüne doğru yapılan bu dönüşlere tramola denir.Unutulmaması gerken tramola sadece orsa seyirinde atılır.

Kavança(Boci Tramola):Rüzgarı arkadan alan yelkenli tekne yine gideceği hedefe göre dönüş yapıp,kontra değiştirmek zorundadır.Rüzgar altına doğru yapılan dönüşlere kavança yada boci tramola adı verilir.Kavança sert havada bumbanın oldkça sert hareket etmesine sebep olacağı için,dikkatli yapılması gereken bir dönüştür.Zorunlu değilse sert havada yapılmamalıdır.Unutulmamalıdır orsa seyirinde kavançaatılmaz,geniş apaz veya pupa seyrinde bu dönüş yapılabilinir.

Rüzgar üstü:Yelkenli teknenin rüzgarı aldığı yöne verilen isimdir.

Rüzgar altı:Yelkenli teknenin rüzgarı aldığı yönün tersi tarafına verilen isimdir.

Orsalamak:Yelkenli teknenin rüzgarla arasındaki açıyı küçülterek mümkün olabildiği sınıra kadar tekneyi rüzgara yaklaştırmaya denir.İstenildiği taktirde sınıra kadar gelinmesi zorunlu değildir.Yani orsalamanın mümkün olan sınırlar içinde belirli bir sınırı yoktur.

Kafayı açmak:Yelkenli teknenin rüzgarla arasındaki açıyı arttırmasına denir.Orsalamanın tam tersi olarak da düşünülebilinir.

Yapraklama:Eğer yelkenimizi rüzgarla dolduramıyorsak,yelkenimiz bir sağa,bir sola oynar.İşte bu harekete yapraklama veya pırpırlama denir.Bu durumda yelkende herhangi bir güç elde edilmez ve yelkenli tekne ilerleyemez.

Kör Tramola:Tramola atabilmek için yelkenli teknemizin tramola atmaya başlamadan önce kazanmış olduğu yeterli hız yani yeterli bir enerji olmalıdır.Kısacası duran teknemize tramola attıramayız.Eğer tromala atarken enerji eksikliği yüzünden tramolamızı tamamlayamayıp,köre düşüyorsak(yapraklama) buna kör tramola diyoruz.

Bayılma:Özellikle rüzgarlı havalarda orsa ve apaz seyirlerinde yelkenli teknemiz rüzgar altına doğru yatar ve yan yan seyir eder.İşte bu durumu bayılma diye ifade ediyoruz.Bayılma engellemez ama aşırı bayılma,teknenin burnunu rüzgara doğru çevirerek engellenmelidir.

Trim:Yelkenimizin şeklini değiştirirek,ondan en yüksek ölçüde verim alabilmemiz için ona uyguladığımız küçük şekil değişiklerine trim deriz.

Kerteriz:Rüzgarın hafif dönüşlerini anlamak ve bu dönüşlerin rotamızı bozmasını engellemek için pruvamızdaki sabit bir noktayı aklımızda tutmaktır.Ona göre rüzgar değişimlerini anlar ve rotamızı değiştiririz.Kerteriz oldukça önemli bir kavramdır.

alıntı